Moja Ryska Przygoda. A to ci niespodzianka!

Kiedy się jedzie na obczyznę (brr, co za straszne słowo!), rozsądny człowiek przygotowany jest na niespodzianki. Wie, że nic nie wie, a w każdym razie, nie wie wszystkiego, więc jedyne, co wie na pewno,to że wiele może go zaskoczyć. Tyle teoria. W praktyce największą niespodzianką dla rozsądnego człowieka jest fakt, jak często czuje się zaskoczony, choć przecież nie powinien. Ot, taki paradoks emigracji.

Jadąc na Łotwę, miałam już za sobą kilka krótkich wizyt w Rydze. Poczytałam też to i owo. Coś tam wiedziałam. Na przykład to, że Ryga leży na północ od Warszawy, prawie nad samym morzem, więc klimat mają tu pewnie nieco bardziej surowy i należy to uwzględnić w asortymencie przywiezionej do Rygi garderoby. Wrodzony optymizm jednak zrobił swoje i kiedy rozpakowywałam w moim ryskim mieszkaniu przytargane w niezliczonych walizach i torbach bambetle, ze zdumieniem odkryłam, że znaczna ich część to zwiewne szatki, bardziej nadające się na niedawno pożegnaną Sycylię, niż do Paryża Północy.

Dodać należy, że rozpakowywanie bagażu odbywało się przy wtórze szczękania zębami. Temperatura na zewnątrz wynosiła pewnie z pięć stopni, a w środku niestety niewiele więcej. Przy tym lało i wiało, co stanowiło ostry kontrast z upychanymi w szufladach bluzeczkami bez rękawów. Układając dobytek, zastanawiałam się, czy projektanci i wykonawcy ryskich "chruszczowek" (w jednej takiej znajduje się moje mieszkanie) w ogóle znali coś takiego jak izolacja termiczna, i czy zimą (Boże, jak tu będzie zimą?!) ryskie c. o. wygra z jej ewidentnym brakiem. Przypomniałam też sobie, jak to wiele lat temu, także w czerwcu, przyjechałam do Brugii i pierwsze, co musiałam zrobić, to pomaszerować do supermarketu i kupić porządny sweter. Który mam do dziś. Niestety, nie tu - został w Warszawie.

Drugie zaskoczenie czekało w sklepie. Tuż pod moim domem znajduje się sklep spożywczo-przemysłowy Rimi. Sieć ta jest na Łotwie bardzo powszechna i występuje w kilku wersjach - mini, maxi, super, hiper i niewykluczone, że coś tam jeszcze. "Mój" Rimi jest mini. Szybko się jednak przekonałam, że przymiotnik ten dotyczy wyłącznie powierzchni. Bo gdy chodzi o ceny, są one maxi, a nawet hiper. Niektóre produkty przebijają nasze trzy lub czterokrotnie. A najzabawniejsze, że zasada ta dotyczy także naszego Łaciatego, które tu nazywa się inaczej i inaczej też kosztuje. Tylko łatki pozostały te same. Stojąc przy półce z mlekiem, prawie się popłakałam - raz ze wzruszenia, dwa z żalu, że Łaciatego raczej nie kupię. Generalnie, wygląda na to, że lodówkę mam za dużą, bo zakupy będą raczej skromne.

O innych niespodziankach napiszę kiedy indziej. Godzinne przesunięcie czasu do przodu powoduje, że poranne wstawanie chwilowo także mnie lekko zaskakuje. Dobranoc.

Moja Ryska Przygoda. Pierwsze koty za płoty

Stało się. Od soboty jestem emigrantką. Czasową, ale zawsze. Mieszkam w mieście, które nam, Polakom, kojarzy się rozmaicie, ale język przechował jedno, niezbyt piękne skojarzenie. Pojechać do Rygi... Nie będę tłumaczyć, co to znaczy - większość wie, a jak kto nie wie, to sobie sprawdzi. No więc, ja pojechałam do Rygi dosłownie, nie w przenośni. Los i praca rzuciły mnie tutaj na czas jakiś, a ja i cieszę się, i obawiam - jak to w życiu. A żeby mi to cenne doświadczenie nie zatarło się w pamięci, od dziś ten blog będzie się nazywał Moją Ryską Przygodą.

Kiedy myślałam, jak zatytułować ten nowy rozdział mojego życia, pierwsze skojarzenie (poza jazdą do Rygi) miało źródło literackie. Skonstatowałam bowiem, że jedyna powieść z Rygą w tytule, jaką kiedykolwiek czytałam, były "Psy Rygi" - szwedzki kryminał z Kurtem Wallanderem w roli głównej. Taki plagiat jednak nie wchodził w grę, tym bardziej, że moje dotychczasowe, ryskie doświadczenia związane są raczej z kotami. A dokładniej rzecz biorąc, z jednym, i to głęboko schowanym.

Bo wszystkie ważkie czynności, jakich dokonałam przed przyjazdem na Łotwę, można z powodzeniem nazwać kupowaniem kota w worku. Mieszkanie wynajęłam przez Internet. Kilka fotek, wymiana maili z uroczym agentem (jego nieodparty urok polegał głównie na tym, że komunikował się po angielsku, co - jak już się przekonałam - wcale nie jest normą), trudne negocjacje umowy (korespondencyjne, rzecz jasna) i... już! Miało być: a) blisko mojej przyszłej pracy; b) niezbyt duże (a co za tym idzie, niezbyt drogie); c) umeblowane i wyposażone tak, by dało się wprowadzić i żyć. Punkt trzeci uzgodniony został po wycieńczających negocjacjach i powiedzmy sobie szczerze, zapisany w umowie na tyle precyzyjnie, na ile się dało, nie tworząc powieści-rzeki. Uf.

Podobną operację wykonałam, dokonując rezerwacji internetowo-telewizyjnego łącza, choć tu poszliśmy o krok dalej, bo do maili doszła jedna, za to męcząca, rozmowa telefoniczna, podczas której okazało się, że ustalenie liczby anglojęzycznych kanałów telewizyjnych stanowi wyzwanie na miarę zdobycia Czomolungmy. Za to bardzo precyzyjnie poinformowano mnie, że instalację czegokolwiek w weekend mogę sobie włożyć między bajki, bo instalatorzy pracują od poniedziałku do piątku. Pokornie zarezerwowałam więc czas instalatorów na poniedziałkowy wieczór, przy czym pewności, że się pojawią mieć nie mogłam, bo wyznaczona przeze mnie osiemnasta wywołała spore zdziwienie.

To wszystko działo się jeszcze na polskiej ziemi. Kiedy w sobotni wieczór dotarliśmy z moim PiW-em do Rygi, byliśmy bardzo ciekawi, jaki kot z tego worka wyskoczy - piękny, zdrowy syjamczyk, czy też może kulawy i parszywy dachowiec. Cóż, wylazł... mieszaniec. Może nie całkiem schorowany, ale lekko utykający i z naderwanym uchem. No bo tak. Niby wszystko się zgadza - liczba pokoi i metry kwadratowe, są jakieś meble, jest jakieś wyposażenie...  Ale tylko NIBY. Cóż mi bowiem po rozkładanej sofie, która się nie rozkłada? I jak mam uwarzyć obiad, posiadając tylko jeden garnek? Właścicielka mieszkania najwyraźniej to potrafi, ja - słabo. Niestety, właścicielki nie było, bo zachorzała, a reprezentująca ją agentka, była zaskoczona, że nie kwapię się podpisać protokołu odbioru i marudzę coś na temat zepsutej sofy i braków w kuchennych ustensyliach. Po telefonicznych konsultacjach stanęło na tym, że sofę naprawią, a garnki i patelnię mam kupić, "a potem się rozliczymy". Kot miauknął i chwilowo ucichł. Ciąg dalszy w środę - przyjeżdża właścicielka, która PODOBNO mówi po angielsku. Może uda się jej wytłumaczyć, że komplet sztućców dla czterech osób powinien mieć więcej niż trzy sztuki?

Z internetem i telewizją poszło znacznie lepiej. Goście przyjechali. Mieli wszystko, co trzeba, a po jeden kabel, którego im zbrakło, bez szemrania pojechali w sobie tylko wiadome miejsce. Podłączyli raz-dwa, przetestowali, poinstruowali i poszli. Fakt, że komunikacja odbywała się w łamanej angielszczyźnie i płynnym rosyjskim (po ich stronie) oraz łamanym rosyjskim i płynnej angielszczyźnie (po naszej), był tylko miłym dodatkiem do tak sprawnej usługi. Teraz Internet hula, a PiW ogląda Euro 2016. Życie jest piękne!

Klientka za trzy dziesiąta

Jest taka scena w "Pretty woman", w której Julia Roberts daje lekcję nieuprzejmej sprzedawczyni pewnego butiku. Parę godzin wcześniej owa sprzedawczyni zlekceważyła Julię, więc ta poszła zrobić gigantyczne zakupy gdzie indziej. Wraca obładowana torbami z luksusową odzieżą i mówi dobitnie "Big mistake".

Scena ta przypomniała mi się dziś rano, kiedy w poszukiwaniu taniej i poręcznej suszarki do włosów zawędrowałam do centrum handlowego Blue City. Czekając na otwarcie Saturna (technologia tak ma), snułam się po Błękitnym Mieście bez celu, nie licząc, rzecz jasna, celu pt. suszarka z planety Saturn. Na tym samym piętrze, całkiem niedaleczko, jest sobie sklep pod szyldem "English House". Albo jakoś podobnie. Żelazna kurtyna już uniesiona, choć formalnie do otwarcia zostało pięć minut. A przy samym wejściu kusząco rozłożone cudnej urody komplety pościelowe, których wdzięk potęgował równie cudnej urody wielki napis "-50%".

Wprawdzie pościeli ci u mnie dostatek, ale skoro ta taka śliczna i taka zdeprecjonowana, to okiem rzucić nie zaszkodzi. Wprawdzie doświadczenie szeptało nachalnie, że minus pięćdziesiąt procent od ceny z angielskiego domu to i tak kwota raczej dla angielskiej lady niż dla polskiej inteligentki chwilowo niepracującej, ale co mi tam! Zatem, wchodzę, sięgam po pierwszy z brzegu komplet, ręka lekko drży, jako że za chwilę powinnam ujrzeć cenę wyjściową.

Nie zdążyłam. Bo od stojącej parę metrów dalej lady (kontuaru, znaczy) młoda lady rzuciła ku mnie "Przykro mi, ale sklep jeszcze zamknięty!" Za trzy dziesiąta opuściłam angielski dom, nieodwołalnie porzucając myśl o zakupie pościeli. A dziewczę nieodwołalnie straciło klientkę. Big mistake! Ciekawe, czy ma prowizję od obrotu...

Przez chwilę czułam się jak pretty woman. Może bardziej woman niż pretty, ale dobre i to. A suszarka z planety Saturn jest malutka i bardzo poręczna. Ha! 

Pożegnanie z Feliksem, czyli jak skończył się dla mnie komunizm

Proszę państwa, czwartego czerwca skończył się w Polsce komunizm. Cytuję klasyczkę, bo choć kpiono okrutnie z jej - Joanny Szczepkowskiej, występu w Dzienniku TV, przyznać trzeba, że powiedziała to, co wszyscy w gruncie rzeczy myśleli i czym się radowali. Pamietam ten entuzjazm przyprawiony lekkim niedowierzaniem. To naprawdę? Pamiętam plakat Tomka Sarneckiego "W samo południe". I pamiętam satysfakcję, z jaką po raz pierwszy w dorosłym życiu szłam na wybory. Jest jednak jedno ale. Bo dla mnie osobiście komunizm upadł nieco później. A było to tak...

Parę lat przed 4 czerwca 1989 roku. Impreza rodzinna. Na imprezie mój prawie narzeczony wiedzie z moim ojcem dyskusję na tematy różne, w tym polityczne. Po sierpniowych strajkach zostało tylko wzniosłe wspomnienie. Za to świeżo w pamięci pleni się stan wojenny. Podlane alkoholem temperamenty zaczynają wrzeć. Panowie spierają się, czy i kiedy ten komunistyczny kolos na glinianych nogach wreszcie upadnie. W końcu powstaje zakład: mój ojciec twierdzi, że jeszcze w tej dekadzie pomnik Feliksa Dzierżyńskiego zniknie z placu, który mój tata, jak na rasowego, przedwojennego warszawiaka przystało, nazywał Placem Bankowym. Nikt w to za bardzo nie wierzy, ale każdy by się ucieszył.

Kilka lat później. Listopad 1989 roku. Już jako świeżo upieczone małżeństwo stoimy na Placu Bankowym i patrzymy, jak krwawy Felek rozsypuje się w pył. A mój mąż mówi, że to najwspanialej przegarny zakład w jego życiu.

Tak, proszę państwa, skończył się dla mnie komunizm. 

Dzieci brak?

Jeśli chodzi o Dzień Dziecka, ten rok jest dla mnie wyjątkowy. Bo w tym roku, dosłownie na 11 dni przed Dniem Dziecka, nasz dom opuściło ostatnie dziecko. Opuściło w sensie metaforycznym, bo w sensie praktycznym to - jak sądzę - jeszcze nie tak prędko. Rzecz w tym, że nasza najmłodsza córka dotarła do upragnionej osiemnastki. Dodam, że owo dotarcie odbyło się z przytupem, w dodatku niejako podwójnym, bo urodziny obchodzone były wespół zespół z ukochanym naszej pociechy, który urodził się w tym samym miesiącu, więc aż się prosiło, by impreza była wspólna.

Zatem była wspólna. Dodatkowo zaś huczna i rozciągnięta w czasie. Bo najpierw rodzinna, potem towarzyska, potem znów rodzinna... Kiedy dotarliśmy do końca tego urodzinowego szaleństwa, poczułam ulgę i wyraziłam nieśmiało nadzieję, że następna taka feta to już chyba wesele. Rozmach nie będzie wiele większy, a jeśli będzie, to się zastrzelę.

Zatem, w teorii i z punktu widzenia prawa, nie mam już w domu dzieci. Z praktyką też bywa rozmaicie, bo coraz częściej popołudnia, wieczory i weekendy spędzamy z moim PiW-em, czekając na dorosłe... dzieci. Osładzają nam je esemesy, świadczące o tym, że jeszcze przez chwilę możemy się łudzić jakim takim wpływem na trajektorię żywota naszego potomstwa. Z naciskiem na "się łudzić".

Niektóre z esemesów bywają konsternujące. No bo co mam myśleć, kiedy osoba, która naście dni temu radowała się świeżo nabytą dorosłością, informuje mnie, że idzie na lody z okazji Dnia Dziecka? Jakiego dziecka? Czyżby nasza dorosła córka ukrywała gdzieś jakieś dziecko, którego istnienia nawet nie podejrzewaliśmy?

Bez kawy tego nie rozkminię. Wprawdzie piłam już dziś jedną... Do diabła z tym! W końcu to Dzień Dziecka!

Sycylia we dwoje. Que bella chiesa!

Przejrzałam fotki z naszej wyprawy. Jeśli oglądałeś, drogi Czytelniku (tu bardziej pasuje "droga Czytelniczko") kultowy film "Love actually", zapewne pamiętasz scenę, w której Keira Knightley ogląda wideo ze swojego wesela i zdumiona stwierdza: "Wszędzie tylko ja". Otóż, ja mogłabym właściwie powiedzieć to samo. Z tą różnicą, że Keira była tym faktem zaskoczona, ja - nie. Tak to jest, gdy ma się małżonka, dla ktorego zdjęcie z wakacji liczy się wyłącznie wtedy, gdy figuruje na nim uczestnik tychże. Po przejrzeniu blisko tysiąca zdjęć stwierdziłam jednak, że mam konkurencję. Albowiem obiektem nr dwa, który pojawia się na naszych fotkach co najmniej równie często jak moja osoba, są kościoły.

Już po kilku dniach naszej wyprawy skonstatowałam, że zadziwiająco przypomina ona pielgrzymkę. W każdym mieście lub miasteczku nawiedzaliśmy po kilka kościołów. Co ciekawe, nawet wtedy, gdy ruszaliśmy na spotkanie z przyrodą, na górskim lub nadmorskim szlaku napotykaliśmy jakąś wykutą w skale kapliczkę. Cattedrale, duomo, chiesa, capella, oratorio... W rozmaitych rozmiarach, stylach i w bardzo różnym stanie.

Bo sycylijskie zabytki w ogóle charakteryzuje znaczny stopień zaniedbania. Stoi sobie człowiek pod cudną barokową fasadą i podziwia. A potem wchodzi do środka i podziw miesza się z niepokojem. Bo człowiek widzi, że choć barokowy wystrój tu i ówdzie zachował ślady świetności, to w apsydzie nawy głównej niepodzielnie króluje wilgotny liszaj. A jak zagłębić się dalej i wejść do byłych pomieszczeń klasztornych, okazuje się, że słowo ruina trąci eufemizmem. I niepokój przeradza się w przerażenie, że to wszystko już wkrótce zwyczajnie się zawali.

Na Sycylii widzieliśmy kościoły bez dachów, kościoły z wstawionymi do barokowych wnętrz krzesłami kinowymi, kościoły, w których w kaplicy bocznej, za ołtarzem urządzono wucet. Z drugiej strony, podziwialiśmy mozaiki tak cudne, że tchu brakowało na długo (katedra w Monreale, Capella Palatina w Palermo) i neogotyckie, marmurowe koronki, których finezji nie odda żadne zdjęcie - trzeba zadrzeć głowę i podziwiać własnymi oczami (katedra w Erice).

Podziwialiśmy też zdumiewające wyczucie stylu, które pozwoliło sycylijskim architektom z tych eklektycznych świątyń (trzęsienia ziemi i pożary nie pozwoliły sycylijskim kościołom przetrwać w pierwotnym kształcie) stworzyć coś tak harmonijnego. Styl romański i gotyk żyją sobie za pan brat z renesansem i barokiem, do których jeszcze swoje trzy lub cztery grosze dołożyła kultura arabska. To się nazywa przyjazna kohabitacja!

Gdybym miała wskazać, która bella chiesa najbardziej przypadła mi do serca, odpowiedż byłaby wcale nieoczywista. Bo pierwsze, co przychodzi mi na myśl, to kościół świętego Franciszka w Mazara del Vallo.  Nie żadna ze wspaniałych katedr o normańskiej proweniencji. Nie żadna z pereł sycylijskiego baroku. Ale ten - w sumie skromny i zapuszczony kościół z liszajem w apsydzie i zrujnowanym klasztorem obok. Pokazał go nam przemiły zakrystian. Mówił trochę po angielsku, a niedostatki języka skutecznie nadrabiał entuzjazmem. I z każdego słowa wyzierała miłość do tego kościoła. A kiedy, pokazując nam zapuszczony krużganek, z dumą powiedział, że wszystkie porastające ogród rośliny zasadził własnoręcznie, moje serce już na zawsze zostało w Chiesa San Francesco.