Ogon lamparta

Zabawne, jak proste czynności prowadzą niekiedy do całkiem złożonych procesów myślowych. Okazuje się bowiem, że nawet ugaszenie pragnienia może dać zupełnie nieoczekiwane skutki. Intelektualne - nie fizjologiczne. A było to tak...

Zmęczona pracą po pracy, postanowiłam rozprostować kości i napić się soku grejpfrutowego. Odkręciłam zakrętkę, a tam, od spodu, w ramach uatrakcyjnienia spożycia rzeczonego soku, producent umieścił następującą informację: "Najwyższą średnią życia mają Japończycy (81,5 roku), a najniższą mieszkańcy Zambii (32,7)". Smaku soku to nie poprawiło, ale skłoniło do refleksji.

"Hm - pomyślałam w pierwszym porywie tkliwego serca - biedni Zambijczycy. Ledwo się narodzą, poznają, co znaczy wino, kobiety i śpiew, a już muszą się żegnać z życiem." Kiedy jednak tkliwe serce ustąpiło miejsca bardziej trzeźwemu osądowi, musiałam przyznać, że w moim rozumowaniu tkwi zasadniczy błąd. Albowiem, o ile o kobietach i śpiewie to może Zambijczycy jakieś pojęcie mają, o tyle wina kosztują raczej rzadko. Produkt krajowy brutto w tym pięknym, afrykańskim kraju wynosi nieco ponad tysiąc dolarów na łeb (gorzej ma już tylko Burundi, Jemen, Malawi i parę innych równie zamożnych państw), analfabetyzm sięga 20%, a dookoła żyją lwy, lamparty i mucha tse-tse. Żadna frajda.

Gdy przyłożyć do tego sytuację Japonii, z PKB przekraczającym 35 tysięcy dolarów na głowę, społeczeństwem wykształconym po zęby oraz brakiem drapieżnych i chorobonośnych zwierząt, gołym okiem widać, że w Japonii lepiej jest żyć, a w Zambii umierać - im szybciej, tym lepiej.

Kwadratura koła

Oczywiście, takie rozumowanie może natychmiast wzbudzić sprzeciw. W końcu, fakt, że Zambijczycy żyją krótko i mało szczęśliwie, to właśnie efekt wyżej wymienionych czynników - braku forsy, wykształcenia oraz obecności muchy tse-tse. Ergo, gdyby się z tym uporali, mogliby żyć i dłużej, i lepiej. Gdyby.

Sęk w tym, że z pewnością długo się nie uporają. Zaś prawdopodobieństwo, że Japończycy gwałtownie zbiednieją i zaczną masowo umierać na śpiączkę afrykańską, jest tak samo wysokie, jak to, że Doda zostanie misjonarką i pojedzie do Zambii ulżyć niedoli afrykańskich dzieci. Krótko mówiąc, szanse na to, że opisana na zakrętce od butelki soku grejpfrutowego reguła ulegnie odwróceniu, są nikłe. Japończycy nadal będą żyli długo i dostatnio, zaś Zambijczycy - krótko i nędznie.

Pytanie jednak, czy w tym układzie Zambijczycy chcieliby żyć dłużej. Czy ktoś, kto wegetuje w lepiance, nieustannie narażony na pożarcie przez lamparta, opędzając się 24 godziny na dobę od muchy tse-tse, pragnąłby taką egzystencję ciągnąć przez 81,5 roku? Bardzo wątpię. A może jednak? Może instynkt samozachowawczy, ten pierwotny zew, który każe człowiekowi pazurami wczepiać się w tkankę życia, jaka by ona nie była cherlawa i sparszywiała, zagłusza rozum, który mówi: "Marne to moje życie, nie ma czego żałować"?

A jednak to be!

Sok mi się skończył, na ekranie tkwi niedokończony tekst na poniedziałkową konferencję, a ja tkwię pomiędzy nudnym i skomercjalizowanym życiem japońskich osiemdziesięciolatków a nędzną wegetacją trzydziestoletnich Zambijczyków. I dochodzę do wniosku, że odpowiedź jest w gruncie rzeczy prosta. Jakoś dziwnym trafem, więcej samobójców spotkamy w Japonii niż w zambijskim buszu. Na Hamletowskie pytanie "być albo nie być" Zambijczycy pewnie bez wahania odpowiedzą: być!

Pewnie dlatego, że bardzo dobrze wiedzą, iż to "być" jest niezwykle kruche i w każdej chwili może się zmienić w "nie być". Załatwi im to lampart albo mucha tse-tse. Walczą więc o każdy dzień, by tę swoją nędzną średnią 32,7 roku podnieść choć trochę. A my, zblazowani, zepsuci komfortem ludzie zamożnego Zachodu i równie zamożnego Dalekiego Wschodu, stawiamy sobie filozoficzne pytania, które lampart zmiecie jednym zamachem swego cętkowanego ogona.

Filozofia kolibra

Byłam wczoraj na koncercie Zaz. Kto zna i nie był, niech zazdrości, kto nie zna, niech w te pędy klika na youtube, potem kupi płytę, a potem żałuje, że go wczoraj nie było w warszawskim klubie Progresja. Koncert był prezentem od moich dzieci na wstydliwie okrągłe urodziny, które wprawdzie przypadają w październiku, ale Zaz miała wtedy inne plany i jakoś nie chciała do Warszawy przyjechać.

Grunt, że w ogóle przyjechała. I dała taki występ, że klękajcie narody. Dziewczyna nie dość, że rewelacyjnie śpiewa, to jeszcze robi to w drugim najpiękniejszym języku świata, czyli po francusku. Na dodatek nie przestraszyła się językoskrętnych sz i cz pierwszego najpiękniejszego języka świata i wygłosiła po polsku kilka dłuższych enuncjacji. O jej zespole muzycznym długo by pisać, ale lepiej posłuchać, więc polecam.

Kiedy się jednak słucha Zaz, dobrze jest znać drugi najpiękniejszy język świata. Bo Zaz śpiewa z sensem. Próżno u niej szukać głębokich wyznań w stylu "jesteś ode mnie o trzy łzy za daleko". Można natomiast dowiedzieć się, jak Zaz widzi świat i nasze w nim miejsce. Żeby to zilustrować, przytoczę opowiastkę, którą Zaz wygłosiła po polsku (no, raczej odczytała, ale i tak chapeau bas!), a która - jak powiedziała- oddaje jej życiową filozofię.

W amazońskiej puszczy wybuchł pożar. Zwierzęta uciekały w popłochu. Tylko mały koliber latał od jednego drzewa do drugiego, mocno machając skrzydłami. Zwierzęta spytały go: - Co robisz? - Gaszę pożar - odparł koliber. - Nie dasz rady, jesteś za mały! - Robię, co do mnie należy.

I tak oto, prócz porcji świetnej muzyki, dostałam w urodzinowym prezencie prostą maksymę na resztę życia: rób, kochana, co do ciebie należy! 

Wieczór z Albertem

Jestem w Rydze. Przyjechałam na konferencję, co oznacza, że jutro cały dzień spędzę w sali konfernecyjnej, a znajdujące się nieopodal Stare Miasto nadal będę znała tylko ze zdjęć w Internecie.

Żeby jednak jakoś mi to osłodzić, Opatrzność zgotowała mi niespodziankę. Okazało się bowiem, że hotel Albert, w którym spędzę dzisiejszą noc i jutrzejszy dzień, nazwany został na cześć Alberta Einsteina. Dla podkreślenia tego faktu dekoratorzy hotelu zadbali, by pan A. E. obecny był w hotelu dosłownie na każdym kroku.

I tak, gdy weszłam do pokoju, mój wzrok padł na wiszący naprzeciwko łóżka obraz. Obraz jak obraz, a nawet jakby mniej niż obraz, bo właściwie to zdjęcie modelu jakiejś chemicznej (tak się domyślam) cząsteczki. Na jej tle widnieje wydrukowany sporymi literami cytat, podobno z Einsteina (podaję w wolnym tłumaczeniu): Nigdy nie myślę o przyszłości. I tak przyjdzie zbyt szybko. Hm - pomyślałam - niezła rada, biorąc pod uwagę, że właśnie roztrząsałam problem z serii "nie mam zielonego pojęcia, gdzie jest przystanek autobusowy, z którego jutro powinnam się udać na lotnisko". Natychmiast dałam sobie z tym spokój i dokonując syntezy filozofii życiowej Alberta Einsteina i Scarlett O'Hara, uznałam, że "pomyślę o tym jutro".

Na biurku czekał na mnie kolorowy folder z opisem tutejszych, hotelowych atrakcji, do których Albert Einstein zachęca: Logika zaprowadzi cię z punktu A do B. Wyobraźnia może cię zaprowadzić wszędzie. Już miałam skorzystać z tej sympatycznej sugestii, ale moją uwagę przykuł inny folder, na którym, oprócz wielkiego tytułu "It's time to eat" (w wolnym przekładzie: Najwyższa pora coś wszamać!), zamieszczono kolejną złotą myśl Einsteina: Pusty żołądek to kiepski doradca polityczny.

Ponieważ na dzisiejszy wieczór nie przewidziałam żadnych spotkań, w których potrzebowałabym politycznego doradcy, zignorowałam radę. Ciekawość zawiodła mnie natomiast do łazienki - co też ważnego ma pan A. E. do powiedzenia amatorom kąpieli? Na blacie między umywalkami czekała na mnie mała karteczka z wydrukowanym cytatem: Nie jestem ani specjalnie uzdolniony, ani utalentowany. Natomiast jestem bardzo, ale to bardzo ciekawy.