Dyplom z jasnowidzenia

Zawód lekarza darzę wielkim respektem od zawsze. W zasadzie, to nie mam wyjścia, bo jak się ma ojca medyka, dziadka medyka, kuzyna medyka, a potem, na dokładkę, przyjaciółkę medyczkę, to człowiek musi medyków kochać i szanować, żeby nie wiem co. Medycy, żeby stać się medykami, musieli się dużo uczyć, dostać na medycynę (wyczyn porównywalny z przepłynięciem wpław kanału La Manche), potem znowu dużo uczyć, kroić zwłoki, wkuć na blachę wszystkie 206 kości ludzkiego ciała i prawie wszystkie 25 miliardów neuronów, zrobić dyplom, a potem znowu się uczyć... I tak dalej - właściwie do końca, czyli do emerytury. Bo prawdziwy medyk nie przestaje się uczyć nigdy - tak twierdzi mój ojciec i ja mu wierzę, a raczej chcę wierzyć, mając na uwadze dobro własne i moich bliskich.

Natomiast od jakiegoś czasu zaczynam podejrzewać, że prawdziwy medyk powinien także mieć zdolności paranormalne, od jasnowidztwa poczynając. Umiejętność ta przydaje się bowiem ogromnie, gdy system opieki zdrowotnej każe medykom oszczędzać na diagnostyce. Zamiast ordynować pacjentowi drogie badanie - dajmy na to tomografię komputerową lub USG, lekarz włącza funkcję jasnowidzenia i stawia diagnozę. Proste?

Jak wykres EKG. Zaręczam jednak, że stosowane nagminnie i znane mi z autopsji. Dwa dni temu moja córka wróciła z obozu harcerskiego. Niestety w noc przed powrotem trafiła do szpitala z silnym bólem brzucha. W szpitalu (litościwie przemilczę, w jakim mieście, a raczej miasteczku) wypytano ją dokładnie, co jej jest, pobrano krew i mocz, po czym... napompowano środkiem przeciwbólowym w kroplówce i odesłano do domu. A w rubryce "rozpoznanie" światła pani doktor napisała: adbominalgia. Jak by się kto pytał, to ten łaciński termin ma bardzo prosty polski odpowiednik: ból brzucha.

Ale to nie był jeszcze pokaz jasnowidztwa najwyższej próby. Ten mieliśmy dopiero przed sobą. Już w Warszawie. Odsyłany od Annasza do Kajfasza, małżonek trafił wreszcie z córką do jednego z czołowych stołecznych szpitali. Siedzą tam od paru godzin i dzwonią co jakiś czas, informując mnie o postępach diagnostyki. Która - przynajmniej na razie - ogranicza się do tzw. wywiadu. Właśnie zadzwonili. Córka ma zapalenie żołądka i dwunastnicy. Podobno. Nie zrobiono jej żadnych dodatkowych badań. Dano kupę leków. Jak za dwa tygodnie nie przejdzie, to ją przebadają.

Jestem pod wrażeniem. Józef Balsamo nie miał takich osiągnięć. Ani Stefan Ossowiecki. I tylko nie wiem czemu, jakoś trudno mi tak do końca temu jasnowidztwu zaufać. Może jestem małej wiary?

Ten nieszczęsny umiar

Virtus in medio stat - mawiali starożytni i najczęściej na tym się kończyło, bo wiedzieć, że "cnota stoi w środku", a samemu się tego środka trzymać, to dwie różne rzeczy. Z umiarem bowiem jest ten problem, że nie ma, biedak, porządnej definicji. Brak przesady? Powściągliwość? Umiarkowanie? Czyli ignotum per ignotum. Nie da się tego umiaru zmierzyć żadną miarą, chyba że przyjąć miarę zdrowego rozsądku, ale to metoda wielce ryzykowna.

Zebrało mi się z rana na te rozważania, bo nic mnie tak nie śmieszy, jak naukowcy odwołujący się do pojęć zgoła nienaukowych. A to właśnie robią (zrobili) włoscy badacze, którzy stwierdzili ostatnio, że alkohol pity z umiarem może przynosić korzyści zdrowotne nawet osobom cierpiącym na choroby krążenia. Jeden-dwa kieliszki wina dziennie lub analogiczna ilość alkoholu mierzona w piwie czy innym trunku czyni ponoć cuda, zmniejszając ryzyko śmierci u osób cierpiących na chorobę niedokrwienną serca.

Niestety, naukowcy nie sprecyzowali, ile to ma być właściwie kieliszków, jak mają być one duże i jak mierzyć "analogiczną ilość" w piwku czy wódeczce. Nie zwrócili też uwagi na fakt, że ludzki organizm rozmaicie toleruje alkohol i co dla jednego jest ilością umiarkowaną, dla innego może oznaczać tej miary przekroczenie. Nie mówiąc już o tym, że tak nieprecyzyjna rekomendacja może zachęcać miłośników trunków do samodzielnego definiowania swojej dziennej, "umiarkowanej" dawki. Osobiście znałam pewnego alkoholika, który twierdził z całą mocą, że zna własną miarę i nigdy jej nie przekracza. Miara okazała się nadmierna i facet zmarł dosyć młodo (grubo poniżej średniej), do czego walnie przyczyniła się choroba alkoholowa.

Mnie w zasadzie ten problem nie dotyczy, bo abstynencja skutecznie chroni przed dylematem, ile to jest "w miarę". Myślę tylko, że posługiwanie się pojęciem umiaru w medycznych rekomendacjach to rzecz wysoce nierozważna, zwłaszcza gdy mowa jest o używkach, które skłaniają raczej do przekraczania granic, niż do ich respektowania. I jak napisał François de La Rochefoucauld: "Więcej ludzi utonęło w kieliszku niż w morzu". No to - na zdrowie!

Zgroza

To właśnie czuję, czytając artykuł w "Gazecie Wrocławskiej" o kobiecie, która przez wiele miesięcy cierpiała na ostre bóle wywołane nowotworem, a którą lekarze odsyłali od Annasza do Kajfasza i leczyli paracetamolem. Kobieta zmarła, nie doczekawszy się pomocy, przed śmiercią jednak zdążyła się dowiedzieć, że jest symulantką, której nie chce się pracować i wymyśla sobie choroby.

Niestety, nie mogę napisać, że czytam i oczom nie wierzę. Bo wierzę. Nie dalej jak parę dni temu znajoma pożaliła mi się, że lekarze podejrzewają u niej zaawansowany wrzód żołądka, więc musi zrobić gastroskopię. Termin wizyty u gastrologa, który może ją na to badanie skierować - za pół roku. Potem poczeka drugie tyle na samo badanie. Dopiero potem może liczyć na terapię. Nie wiadomo tylko, czy wrzód zechce czekać. I czy nie okaże się nowotworem (prędko odpukuję w niemalowane drewno), który rośnie szybciej, niż to przewidują normy NFZ.

Jednak w świetle artykułu z "Gazety Wrocławskiej okazuje się, że moja znajoma i tak jest farciarą. Lekarz nie odesłał jej do domu z fiolką leków przeciwbólowych, zaproponował jakąś diagnostykę, cokolwiek... Problem tylko w tym, że znajomej nie stać na opłacenie wizyt i badań prywatnych. Co powoli zaczyna być w Polsce równoznaczne z podpisywaniem na siebie wyroku - czasem nawet śmierci.

Mogłabym się pocieszać, że Barack Obama właśnie ukręcił podobny bicz na obywateli USA, ale słaba to pociecha. Zwłaszcza, że za niecałą godzinę jadę z córką na rehabilitację kolana (boczne przyparcie rzepki, jakby się kto pytał), za którą płacę prywatnie, bo gdybym liczyła na NFZ, córka mogłaby doczekać się tej rehabilitacji na późnej emeryturze albo wcale. Więc buzuje we mnie wściekłość, którą zgodnie z filozofią Pollyanny, próbuję łagodzić, myśląc: "Dobrze, że jeszcze mnie stać... Dobrze, że to tylko boczne przyparcie rzepki... Dobrze, że Zośka nie ma trzech kolan..."