Sąsiedzkie multi-kulti

Jest sobota, początek Wielkiej Majówki, Warszawa opustoszała. Opustoszało też nasze mieszkanie, bo dziatwa wyjechała na łono natury, które - jak wiadomo - ma zdecydowanie więcej uroku, gdy się je podziwia w towarzystwie rówieśników, a nie "Starych" (nie dodam "pryków"). Cisza i spokój. Chociaż, nie, tylko spokój, i to też względny, bo zakłóca go brak ciszy.

Tak się niestety składa, że nasza kamienica należy do tych akustycznych. Mówiąc bez eufemizmów, albo projektant coś schrzanił, albo wykonawca przyoszczędził na izolacji, a niewykluczone, że i jedno i drugie. Efekt oczywisty. Jak kichnę, sąsiad zza ściany mówi "na zdrowie". I vice versa.

Gdyby jednak chodziło wyłącznie o tak sympatyczne wyrazy sąsiedzkiego współczucia, nie byłoby o co kopii kruszyć. Niestety, sąsiedzi bywają różni. A nasi ciągle się zmieniają, bo właściciele przylegających do nas mieszkań wynajmują je co i rusz komuś innemu. Dzięki temu w ciągu ostatnich kilku lat zaliczyliśmy prawdziwą karuzelę kultur.

Za sąsiadów mieliśmy: rodzinę Filipińczyków (ach, ta filipińska kuchnia, pełna egzotycznych woni!), Sikha i jego dwie towarzyszki życia (ich wzajemnych relacji nie rozgryźliśmy do samego końca, ale jedno jest pewne: panie się nie lubiły, czemu dawały wyraz karczemnymi awanturami), dwóch Izraelczyków, a przy okazji ortodoksyjnych żydów (piątkowe szabasowe modlitwy odprawiane przy drzwiach otwartych na klatkę schodową o mały włos skłoniłyby nas do organizowania na naszym podwórku nabożeństw majowych z procesją). Pewnym interludium była czwórka młodych Polaków, którzy nie gotowali, nie odprawiali nabożeństw i nie urządzali awantur, za to co weekend organizowali dwudniowe imprezki z przytupem. Kiedy się wyprowadzili, zrobiło się tak cicho, że aż nudno.

Za to teraz nadrabiamy. Od pewnego czasu za sąsiadów mamy dwóch panów, którzy - sądząc po aparycji i języku, którym się posługują - przybyli z Magrebu lub Bliskiego Wschodu. Niestety, ich upodobania muzyczne dalekie są od Baśni z Tysiąca i Jednej Nocy. Ku naszej rozpaczy, panowie lubują się w jakiejś ponurej muzie, której podstawowym wyróżnikiem jest bardzo wyrazisty i arcygłośny bit. Który, jak panowie zapewne sądzą, brzmi świetnie o każdej porze każdego dnia tygodnia, a najlepiej wśród nocnej ciszy. Głooooos się rozchoooodzi!

Rozchodzi się nie tylko nocą. Teraz, na przykład też. Wwierca mi się w czaszkę i powoduje, że moje pokłady tolerancji topnieją w tempie ekspresowym. I zastanawiam się, czy jednak Filipińczycy nie byli lepsi. Ich curry brzmiało bardzo subtelnie.

Na północ!

Cały dzień spędziliśmy w podróży. Autobusem rejsowym przedarliśmy się na północ, do Luang Prabang - dawnej stolicy Laosu. Piszę "przedarliśmy się" nie bez kozery, bo droga wiodła przez góry i chwilami dusza siadała na ramienu, kiedy kierowca z fantazją wyprzedzał wielką ciężarówę, a obok ziała przepaść. Widoki jednak były tak porażająco piękne, że dusza, choć na ramieniu, i tak czuła się jak w siódmym niebie.

Ale nie zawsze. Czasami bowiem, kiedy patrzyłam na przylepione do pobocza, wiszące nad nad przepaścią, sklecone z czterech desek i prasowanego bambusa chatki, nachodziły mnie refleksje dalekie od rajskich. Jak nędzne życie wiodą ich mieszkańcy! Jak dalekie jest ono od komfortu naszego, zachodniego świata! Oto ja, zepsuta wygodami Europejka, najedzona i w czystych ciuchach, jadę sobie całkiem porządnym autobusem, a przez słuchawki iPoda do uszu sączy mi się Aria na strunie G. Mijam ich domki, zostawiam z tyłu ich biedne, wyzute z jakichkolwiek wygód życie. I, mimo że to pozbawione sensu, czuję się nieswojo.

Dlatego, na pierwszym z brzegu postoju kupuję na straganie ananasa i papaję, żeby choć w ten sposób ulżyć ich egzystencji. Mała, może 7-letnia dziewczynka, wielgaśnym nożem obiera mi ananasa. A ja boję się, że wystarczy jeden, nieostrożny ruch i dziecko zrobi sobie krzywdę. Uf, dała radę. Możemy jechać dalej.

Sporym zaskoczeniem był postój obiadowy. Około południa kierowca zatrzymał się koło sporej, drewnianej wiaty ze stołami obitymi ceratą. Okazało się, że to coś w rodzaju stołówki, gdzie po okazaniu biletu otrzymuje się miskę mięsnego rosołu z ryżowym makaronem lub miskę ryżu z warzywami i jajkiem. Podróż all inclusive po laotańsku! Była też toaleta, ale opisu oszczędzę. Generalnie, czujemy, że oddalamy się od cywilizacji, co niekoniecznie oznacza zbliżanie się do natury. Chociaż jutro podobno mamy się kąpać w wodospadzie!

Na dziś kończę, bo jutro wstajemy z moim PiW-em o 6 rano, żeby zdążyć na procesję mnichów zdążających do świątyni. A o 6.30 jesteśmy umówieni na pewnym straganie, gdzie przemiłe Laotanki, matka z córką, mają nam zrobić śniadanie z miksowanych owoców. Będzie się działo! 

Proroctwa Jeana Raspaila

Jest rok 1973. Francuski pisarz, Jean Raspail, wydaje powieść Obóz świętych. Na jej kartach rozgrywa się coś w rodzaju apokalipsy. Setki tysięcy mieszkańców wycieńczonych głodem i chorobami Indii ruszają ku Europie, a konkretnie ku Francji. Tak zaczyna się konfrontacja cywilizacji i kultur. Konfrontacja, w której Europa nie ma szans...

Raspail, znany z kontrowersyjnych (zwłaszcza jak na francuskie standardy), rojalistyczno-katolickich poglądów, poważnie naraził się establiszmentowi. W swojej powieści ukazał Francję słabą, gnuśną, zaślepioną, w której słowo "wartość" oznacza głównie wartość materialną i mierzy się konsumpcją. Francję zupełnie nieprzygotowaną do stawienia czoła przybyszom z innego świata. Na książce nie zostawiono suchej nitki. Media okrzyknęły ją ksenofobiczną i pełną rasowych uprzedzeń.

Dziś, kiedy czytam prasowe doniesienia o fali imigrantów z Afryki północnej, którzy szturmem biorą włoskie wyspy i miasta, przypominają mi się Raspailowskie opisy statków i łodzi zmierzających ku portom Francji. I trudno nie zadać sobie pytania, czy zakończenie nie będzie takie jak w Obozie świętych. Europa nazbyt często zapomina, że świat nie kończy się na Morzu Śródziemnym czy Atlantyku. I nazbyt ochoczo podkopuje własne fundamenty, w imię wielokulturowości i źle pojmowanej tolerancji wyzbywając się systemu wartości i tradycji, które decydują o tożsamości i pozwalają stawiać czoło innym światom i cywilizacjom.

Wizja Raspaila może okazać się profetyczna i aż chce się powiedzieć: oby nie! Jeśli jednak założyć, że Raspail ma dar prorokowania, może nie będzie tak najgorzej. Na poprawę nastroju polecam powieść Sire czy Król zza morza, w których współczesna Francja odnajduje dawno zapomniane wartości w osobie młodego, szlachetnego króla. Francja monarchią z królem Dei gratia? A dlaczego nie? Cuda się zdarzają. Nawet w zeświecczonej Europie.