Gwiazdy do wynajęcia

Wykorzystywanie znanych twarzy i nazwisk w kampanii wyborczej nie jest niczym nowym. Pisze się i mówi o tym procederze przy okazji każdych wyborów. Wyśmiewa się go w kinie – większość z nas pamięta pewnie film Fałszywy senator (Distinguished gentleman), w którym grany przez Eddiego Murhpy’ego Thomas Jefferson Johnson wykorzystuje nazwisko, by zrobić błyskotliwą karierę polityczną. I wydawałoby się, że nic mnie już w tej dziedzinie nie zaskoczy. A jednak…

Jadę sobie rowerem z Powsina do centrum. Mijam bilbordy, z których zachęcająco uśmiechają się do mnie kandydaci różnej płci i maści. Nagle widzę znajomą twarz. Twarz, którą pamiętam z operowej sceny, i która kojarzy mi się z miłym dla ucha mezzosopranem z Koronacji Poppei, między innymi. Za to kompletnie mi się nie kojarzy z zieloną koniczynką, która tej twarzy służy za pendant. Czyżby Alicja Węgorzewska przystąpiła do jakiegoś stowarzyszenia miłośników Dnia Świętego Patryka?

Bynajmniej. Alicja Węgorzewska jest kandydatką. Niezależną, podobno, choć opatrzoną koniczynką. Czyli jakoś tam jednak zależną. Cóż, nie pierwszy to i nie ostatni przypadek – w końcu artyści też mają prawo brać udział w życiu publicznym i realizować się na innej scenie niż teatralna.

I pewnie nie napisałabym o tym ani słowa, gdyby nie to, że kilkaset metrów dalej moim oczom ukazał się inny bilbord. Też z Alicją Węgorzewską w roli głównej (vide np.: http://www.wirtualna.warszawa.pl/i/110611/diva-do-wynaj%C4%99cia-w-teatrze-polonia ). Inną Alicją Węgorzewską. Alicją Węgorzewską w całej swej artystyczno-scenicznej krasie. Dzierżącą w dłoni wiele mówiącą tabliczkę: Diva for rent. Diva do wynajęcia. Spektakl w teatrze Polonia. Błyskotliwy, choć zapewne niezamierzony komentarz do pani Alicji z koniczynką. Owacje na stojąco!

Kampania zapisana w gwiazdach

Jak człowiek żyje w "cywilizowanym" świecie (cudzysłów nieprzypadkowy), od wyborów nie ucieknie, choćby chciał. To znaczy, mógłby, pod warunkiem że zamknąłby się w klasztorze, odciął od mediów i przestał otwierać lodówkę. Jeśli jednak żyje w miarę normalnie, kampania dopadnie go i wciągnie w swój wir pomyj i wszelakiego śmiecia, który w tym wirze pływa. Na razie, te pomyje nie cuchną jeszcze aż tak bardzo i wylewane są na głowy kandydujących głównie przez komentatorów (np. internautów), bo sami kandydaci wykazują sporą powściągliwość. Ale primo, pomyje to pomyje - perfumą nie pachną, a secundo, kampania dopiero się rozkręca, więc nie ma co chwalić dnia przed zachodem słońca. Tak czy siak, już dawno doszłam do wniosku, że by uprawiać politykę i kandydować na najwyższe urzędy w państwie, trzeba mieć skórę zmutowanego nosorożca, bo inaczej czytając i słuchając o sobie w mediach, człowiek może od razu palnąć sobie w łeb.

Tak się rozpisałam o wyborach, choć właściwie wcale nie o nich chciałam pisać. Ale jak tu się oprzeć pokusie, skoro wyborami zajmują się już nawet wróżbici? Tak przynajmniej wyczytałam na onecie. Jedni stawiają karty, inni patrzą w gwiazdy i wszystkim wychodzi, że ktoś wygra, a ktoś przegra, oraz że kampania będzie brutalna, ale nie teraz, tylko w drugiej turze. Ja o tarocie wiem tyle, że istnieje, a o gwiazdach, że są kulami gazowymi, a w zasadzie mogłabym przepowiedzieć to samo. Nie umiałabym tego wprawdzie uzasadnić koniunkcją Jowisza z Uranem w znaku Ryb, co pozbawiłoby moją przepowiednię pierwiastka paranaukowego, ale może to i lepiej - magia to magia, im bardziej tajemnicza, tym lepiej.

Pisanie horoskopów, to w ogóle fajna sprawa. Trzeba się tylko pilnować, by nie wyjść poza ogólniki, a efekt Forera sprawdzi się w stu procentach. Zrobiłam kiedyś mały eksperyment - sprawdziłam swój horoskop dzienny na kilku portalach internetowych. Wynik był niezwykle interesujący - pozornie, niektóre przepowiednie różniły się od siebie zasadniczo, ale po wnikliwszej analizie, okazywało się, że mówią właściwie to samo. Kwestia sformułowań oraz interpretacji. Na przykład, jedna wróżka pisze: "W pracy czeka cię wielkie wyzwanie; wykaż cierpliwość i determinację, a odniesiesz sukces", inna zaś wieszczy: "W pracy chwilowy zastój; nie zniechęcaj się jednak, bo co dziś zasiejesz, jutro przyniesie plony". Krótko mówiąc: pracuj, Beatko, ciężko, bo tylko tak możesz coś osiągnąć, a przecież zastój też może być nie lada wyzwaniem, nieprawdaż?

Prawdaż. Co ciekawe, podobno sporo osób w to wierzy, i to niezależnie od światopoglądu - mniej lub bardziej materialistycznego. Zabawny przykład takiej wiary w przepowiednie opisuje Milan Kundera ("Księga śmiechu i zapomnienia"), który swego czasu, kiedy czeska władza ludowa odmówiła mu prawa do jakiejkolwiek pracy, utrzymywał się właśnie z pisanych pod pseudonimem horoskopów. Szło mu tak świetnie, że szef wydawnictwa, dla którego tworzył swoje przepowiednie, zatwardziały komunista i wierny wyznawca nauki Marksa i Lenina, zapragnął otrzymać taki horoskop - oczywiście, anonimowo i w wielkiej tajemnicy przed całym światem. I otrzymał. Podobno Kundera nieźle sobie w tym horoskopie pofolgował, opisując paskudne cechy charakteru owego kacyka i przepowiadając mu całą serię nieszczęść. Facet uwierzył, bardzo się przejął i podobno nieco złagodniał.

Ciekawe, czy nasi kandydaci na prezydenta czytali horoskop na onecie. I ciekawe, czy taka lektura wpłynęłaby na przebieg kampanii. Może ten, któremu przypisano skłonność do wywlekania na światło dzienne brudów i ubliżania rywalom, powściągnąłby nieco swój temperament? A może przeciwnie - skoro już to przepowiedziano, nie będzie się hamował i pójdzie na całość? Na dwoje babka wróżyła.

Wyborcze pitu-pitu

Kampania prezydencka trwa w najlepsze, choć komitety wyborcze dopiero się rejestrują. Na razie jest ich już ponad 20, co doprawdy wspaniale świadczy o demokracji. Każdy, kto ma choć odrobinę zmysłu organizacyjnego i dużą dawkę "parcia na szkło i sitko" (radiowy i telewizyjny czas antenowy w trakcie kampanii należy się każdemu kandydatowi jak psu zupa), może sobie taki komitet zarejestrować i przez chwilę zaistnieć jako potencjalny prezydent RP.

Rzuciłam okiem na listę - połowa nazwisk (a może i więcej) nie mówi mi zupełnie nic. Jak jednak pokazuje doświadczenie, nawet kandydat znikąd albo z Peru (lub Kanady - co do tego nie było pewności) może u nas przejść do drugiej tury. Pamiętam doskonale, jak w grudniu 1990 roku, leżąc na oddziale położniczym Szpitala Bielańskiego, zwlokłam się z łoża boleści, żeby zagłosować na Lecha Wałęsę, przerażona perspektywą prezydenta Tymińskiego z czarną teczką w ręku. Od tamtej pory nie lekceważę już żadnego kandydata, bo niezbadane są wyroki demos.

Ale wróćmy do teraźniejszości. Jak już mówiłam, kampania trwa, a jej nieodłącznym elementem są, rzecz jasna, słowa. Leją się one nieprzerwanie i trochę już na nie głuchniemy, bo kto by tego wszystkiego słuchał! Ale czasem warto posłuchać - choćby dla gimnastyki intelektualnej. Ot, wczoraj, na ten przykład. Jarosław Kaczyński ogłosił, że kandyduje. Żadna niespodzianka, każde dziecko w Polsce wiedziało, że inny scenariusz raczej nie wchodzi w grę. I z grubsza można było przewidzieć, jakie padną argumenty.

Zdumiewa mnie jednak, jak często polityków, i to doświadczonych, ponosi zapał retoryczny. Bo kiedy czytam, że Jarosław Kaczyński zamierza "kontynuować dzieło ofiar smoleńskiej tragedii", natychmiast nasuwa mi się pytanie: których, mianowicie? Trudno bowiem nie zauważyć, że dzieło prowadzone przez - dajmy na to - Janusza Kurtykę różniło się dosyć zasadniczo od dzieła posłanki Jarugi-Nowackiej czy Jerzego Szmajdzińskiego. W smoleńskiej tragedii zginęli ludzie tak wielu opcji politycznych, tak rozmaitych poglądów i światopoglądów, że wrzucenie ich - pardonnez-moi le mot - do jednego worka to grube nieporozumienie.

Tak, tak, ja wiem, co Jarosław Kaczyński miał na myśli. Wiem, że mówiąc o "elicie patriotycznej", mówił o swoim świętej pamięci bracie i kolegach z Prawa i Sprawiedliwości. Ale tego, rzecz jasna, nie mógł jasno oświadczyć, bo to godziłoby w cześć pozostałych ofiar. Więc posłużył się uogólnieniem. I wyszło, co wyszło. Jak dla mnie - tak sobie. I po raz kolejny się przekonuję, że w wyborczej walce słowa ważone są lekce - mało kto się przejmuje tym, co naprawdę znaczą. Ot, takie wyborcze pitu-pitu.

A propos! Może zamiast analizować i doszukiwać się sensu, gdzie go nie ma, sprawdzę, czy mąż dobrze wypełnił PIT.

Nieodparty urok łatwych recept

Uwielbiam polityków! Wszystkich, jak leci. Jako gatunek. Wyjątkowy, niezwykle ekspansywny i dzięki temu, nie wymagający ochrony. Oni nie wyginą, mowy nie ma! Nie zmoże ich żaden meteor, choćby nawet przyrżnął w sam środek Sejmu czy Kapitolu. Nie wytępi globalne zlodowacenie czy ocieplenie. Nie wyniszczy susza ani potop. Możliwe, że da im radę apokalipsa, choć i tego nie jestem pewna.

Oprócz nieprawdopodobnych zdolności adaptacyjnych, politycy posiadają jeszcze kilka bardzo pożytecznych cech. Dziś skupię się na jednej, która zachwyca mnie nieustannie. Jest nią niezachwiana wiara w proste recepty. Na wszystkie, niezwykle skomplikowane i trudne problemy gospodarcze czy społeczne, nad którymi nawet najtęższe głowy sobie głowy łamią, politycy potrafią znaleźć szybkie lekarstwo. A im bliżej wyborów, tym szybciej te remedia znajdują. I tym są one prostsze. Wynik tych poszukiwań ogłaszają triumfalnie narodowi, mówiąc: Aha! Nikt sobie z tym nie mógł poradzić, ale my damy radę! Yes, we can!

Na przykład, dziś dowiedziałam się z prasy, że PiS ma receptę na rosnącą agresję w szkołach. Koniec biadolenia nad tym, jaką to mamy rozwydrzoną młodzież! Koniec utyskiwania nad katastrofalną kondycją polskiej rodziny. Koniec jałowych rozważań nad kryzysem wartości oraz różnicą między chowaniem a wychowywaniem dzieci. Recepta jest niezwykle prosta i aż dziw, że nikt do tej pory na to nie wpadł. Każde gimnazjum zatrudni psychologa szkolnego i od razu będzie lepiej. Nieźle, co?

Oczywiście, rzuciwszy ten światły pomysł, nikt już nie zagłębia się w takie drobiazgi jak to, z czego sfinansuje się etaty dla szkolnych psychologów i ile takim psychologom będzie można zapłacić. Co za tym idzie, kto z dyplomem psychologa zechce pracować w szkole za marne grosze, jeśli alternatywą jest otwarcie gabinetu psychoterapeutycznego z wygodną kozetką i eleganckim biurkiem. Czy to czasem nie spowoduje selekcji negatywnej? Czy po szkołach nie będzie się plątać rzesza niedouczonych i średnio zmotywowanych do pracy psychologów, sfrustrowanych tym, że koledzy po fachu mają życie jak z filmów Woody'ego Allena? I czy tacy "fachowcy" bardziej dzieciakom nie zaszkodzą niż pomogą?

Naprawdę, wiem, o czym mówię. Znam z autopsji i opowiadań przyjaciół rozmaite dokonania szkolnych psychologów. To nie są budujące historie. Oczywiście, zdarzają się chlubne wyjątki, ale zakładanie, że w każdym gimnazjum trafi się psychologiczna Siłaczka, to albo skrajna naiwność, albo czysta manipulacja. A że naiwny polityk to oksymoron najczystszej próby...

Takich "prostych recept" będziemy teraz mieli prawdziwy wysyp. Nagle okaże się, że wszystko, co u nas szwankuje, da się łatwo naprawić - służbę zdrowia, system emerytalny, edukację... Na każdą bolączkę politycy wystawią nam stosowną receptę. Tyle, że lekarstwa nie będzie w aptece.