Wagner w basenie

Dawno nie byłam na operze, więc informację, że koleżanka ma dwa bilety na zbyciu, przyjęłam z entuzjazmem. Trochę się zmartwiłam, że na "Latającego Holendra", bo za Wagnerem nie przepadam, ale darowanemu koniowi... I tak dalej. Zatem, wczorajszego wieczora, wspięłam się na szpilki, mąż zaś na wyżyny poświęcenia, któremu na imię garnitur, i tak odstawieni pomknęliśmy na Plac Teatralny. Wyczytaną na stronie Teatru Wielkiego informację, że spektakl trwa 3 godziny z hakiem, przezornie zostawiłam dla siebie, żeby nie płoszyć zwierzyny. I tak się dowie, a im później, tym szansa na ucieczkę mniejsza.

Zaczęło się zachęcająco. Na scenie, jak okiem sięgnąć, woda. A na wzniesionej pośród tego bezmiaru wód platformie - kobieta w bieli. Panna młoda w welonie i z bukietem. Do dźwięków uwertury wygina się to kusząco, to dramatycznie, ale generalnie, bardzo zmysłowo. Tarza się w wodzie, rozchlapując ją na wszystkie strony, by w końcu zerwać z siebie szatki i przez dobre 5 minut hasać po scenie na golasa.

Wrażenie poirunujące. Komentarze męskiej części widowni - bezcenne. Zwłaszcza na temat muskulatury pośladków artystki (faktycznie, prima sort). A to dopiero uwertura. Ciąg dalszy - w tym samym stylu. Nikogo już nie dziwił fakt, że dziewczęta oczekujące marynarzy i - jak wynika z tekstu śpiewanej przez nie pieśni - przędące kądziel, ubrane były w samą bieliznę i tańczyły na stole. Wiadomo, że wszystkie prządki świata tak robią, prawda? Natomiast sternik ubrany w kieckę panny młodej i wystylizowany na Conchitę Wurst, wywołał tylko lekkie zdziwienie, które szybko ustapiło innym wrażeniom, kiedy otaczające go dziewczęta rzuciły się do basenu, by urządzić tam wodną orgietkę.

Na tym tle dramat nieszczęsnego Holendra-tułacza oraz jego wytęsknionej  Senty wypadł dosyć bezbarwnie. Może dlatego, że reżyser nie kazał naszym kochankom występować w bieliźnie lub stroju kosmonauty, ale w dosyć zachowawczych kostiumach. Fakt, że Senta nosiła gumiaki, był jak najbardziej usprawiedliwony - trzy godziny brodzenia po wodzie mogłaby, biedaczka, przypłacić reumatyzmem.

Jedno trzeba duetowi Treliński-Kudlicka przyznać: na łatwiznę nie poszli. Na scenę wpompowano 50 ton wody, nie licząc tej, która lała się z góry, udając sztorm. Nikt nie miał wątpliwości, że otacza nas morski żywioł, w którym artyści z mniejszym lub większym entuzjazmem pogrążali się, bynajmniej niemetaforycznie. I tym sposobem, głównym bohaterem "Latającego Holendra" stała się woda. Plus ta artystka z uwertury, o której długo rozprawiano w kuluarach. A którą, podobno, zaangażowano z zewnątrz, bo żadna z baletnic Teatru Wielkiego nie chciała latać goła po deskach teatru. Nawet jeśli te deski nakrył basen, w którym utopiono Wagnera. 

Zemsta jest słodka

Broniłam się, broniłam, aż w końcu dałam za wygraną i poszłam na „Avengersów”. Intuicja mnie jednak nie zawiodła – powinnam była dać młodzieży kasę na bilet i popcorn, a sama popracować nad statystykami polskiego czytelnictwa książek.

Niestety, oboje z mężem, targani wyrzutami sumienia z serii „trzeba potomstwu poświęcać więcej czasu”, ulegliśmy namowom, wspieranym entuzjastycznymi recenzjami autorstwa tegoż potomstwa i w piątkowy wieczór poszliśmy sprawdzić, jak znosimy komiks w dawce wielokrotnej.

Teraz już wiemy – znosimy fatalnie. Właściwie, to nie znosimy wcale. Film jest zwyczajnie nudny, chwilami głupawy, momentami śmiesznie patetyczny, z rzadka dowcipny, za to bardzo głośny i naszpikowany efektami, od których głowa pękała mi przez resztę weekendu.

Sytuacji nie uratował nawet mój ulubiony aktor – Robert Downey Jr. , choć widać było, że bardzo się biedak  stara, by te marne dowcipy, które mu wcisnął w usta scenarzysta, uczynić choć trochę bardziej zabawnymi. Ze dwa razy mu się nawet udało. Na resztę spuszczę zasłonę milczenia.

Ktoś powie – sama jesteś sobie winna. Jak nie jesteś miłośniczką komiksu, to po co się pchasz na komiks do potęgi entej? Fakt, bez sensu. Zastanawiam się tylko, czy tych mścicieli (doprawdy, nie rozumiem, czemu dystrybutor uparł się przy wersji angielskiej) nie dałoby się zrobić trochę lepiej. Może gdyby reżyser wykazał nieco więcej konsekwencji i tak często nie ulegał pokusie udawania, że jego film jest czymś więcej niż tylko dobrą zabawą?

Tak czy siak – porażka! Teraz myślę, jak się zemścić. Na Jossie Whedonie (reżyseria) raczej nie dam rady, ale ktoś mi musi zapłacić za zmarnowany wieczór. Wiem! Zemszczę się na tych, którzy mnie na to badziewie zaciągnęli. W repertuarze kin znajdę coś bardzo długiego i równie nudnego… Oj, to nie będzie proste. Ale mam inny pomysł. Z okazji Dnia Dziecka zaprowadzę moją młodzież do Teatru Wielkiego na „Trojan” Berlioza. Blisko 5 godzin obcowania z kulturą niebotycznie wysoką. Ha! Zemsta jest słodka!

Trojanie w Narodowym, czyli Eneida kosmiczna dwa tysiące jeden...aście

Premier w naszej Operze Narodowej nie mamy zbyt wiele, więc każda jest wielkim wydarzeniem. Z jednego takiego właśnie wróciłam. Teatr Wielki wystawił "Tojan" Hectora Berlioza w reżyserii CarlusaPadrissy z katalońskiej kompanii teatralnej La Fura dels Baus. A oto kilka wrażeń na gorąco.

Zacznę od przestrogi. Wybierając się na "Trojan", trzeba się dobrze wyspać. Inaczej blisko pięciogodzinny spektakl może zmóc nawet wielkiego miłośnika opery. Tym bardziej, że "Trojanie" nie należą - z całym szacunkiem dla Berlioza - do dzieł najbardziej porywających, muzyka, jak na moje ucho, jest dosyć monotonna, choć muszę przyznać, że partie chórowe dostarczają sporej dawki przyjemności.

I przestroga druga - jeśli jesteś, drogi Czytelniku, przywiązany do tradycyjnej formy opery, odpuść sobie "Trojan", bo nie zdzierżysz. Inscenizacja jest bowiem - jak lapidarnie podsumowała moja znajoma - "nowoczesna do bólu". Oto kilka przykładów. Kasandra jeździ na inwalidzkim wózku, ale jest chyba "sprawna inaczej", bo od czasu do czasu zrywa się z tego wózka i dziarsko hasa po scenie. Z konia trojańskiego wysypują się wirusy komputerowe (tak to, przynajmniej zinterpretowałam), czyli... trojany. Trojanie i Kartagińczycy paradują z laptopami w garści, a siostra Dydony, Anna, oraz syn Eneasza, Askaniusz, spędzają sporą część przestawienia, buszując chyba po internecie (fani Facebooka?). Eneasz i Dydona śpiewają swój duet miłosny o wietrzyku, nocy i ekstazie na tle gigantycznej farmy wiatrowej. No i crème de la crème - nadworny pieśniarz Dydony okazuje się... Elvisem. A jednak! Król wiecznie żywy!

To tylko drobna próbka inscenizacyjnych pomysłów Padrissy. Generalnie, dominują elementy kosmiczne - sputniki, kombinezony astronautów i tym podobne akcesoria. Podczas przerw zaś można się we foyer natknąć na Lorda Vadera, R2D2 i Imperatora we własnej osobie. Z trudem uniknęłam dekapitacji mieczem świetlnym. Horror!

Nie jestem przeciwna nowoczesnym realizacjom opery. Ba, uważam nawet, że dobrze jest od czasu do czasu odkurzyć tę nieco koturnową muzę. I przyznam nawet, że niektóre pomysły z "Trojan" zasługują na uwagę. Sęk w tym, że całość zbyt często - jak na mój gust - ociera się o pastisz i groteskę, co sprawia, że oglądając "Trojan", zamiast wzruszać się dramatem Eneasza i Dydony (o śmierci Kasandry nie wspominając), co i rusz parskałam śmiechem. Ta ekstaza w cieniu wiatrowej farmy! Koń trojański też by się uśmiał.

Chopin na akordeonie, czyli Chopin Open w Warszawie

Wczorajszy wieczór spędziłam w towarzystwie Przyjaciółki i Chopina. W Teatrze Wielkim rozpoczął się trzydniowy festiwal La Folle Journée (na polski przełożono to jako Szalone Dni Muzyki), podczas którego warszawska publiczność będzie mogła wziąć udział w ponad stu koncertach i wysłuchać bardzo wielu utworów Fryderyka Chopina. Festiwal, którego idea powstała we Francji (po raz pierwszy odbył się w 1995 roku w Nantes), ma na celu przybliżenie muzyki klasycznej możliwie szerokiej publiczności. W tym roku bohaterem Szalonych Dni Muzyki jest właśnie Chopin, a koncerty na jego cześć odbyły się już we Francji, Hiszpanii, Brazylii i Japonii. Warszawa jest na tej trasie ostatnim przystankiem. Szczegóły na temat festiwalu można znaleźć tu: http://www.chopinopen.pl/index.php?id=30 .

Frycka kocham od zawsze. Już jako mała dziewczynka z zapartym tchem śledziłam Konkursy Chopinowskie, fetowałam zwycięstwo Krystiana Zimermana, nie rozumiałam zachwytów Marty Argerich nad Ivo Pogorelicem, bardzo chciałam, by kolejny konkurs wygrał Jean-Marc Louisada (zwyciężył Bunin, Louisada zajął dopiero V miejsce)... Miałam wiele różnych nagrań obu koncertów, przy czym e-mol zawsze bardziej trafiał mi do serca niż f-mol, choć tego drugiego w niezapomnianym wykonaniu Garricka Ohlsonna też mogę słuchać w nieskończoność.

Dlatego na wczorajszy koncert popędziłam jak na skrzydłach, mimo wysokich obcasów, które mi w tym wybitnie przeszkadzały. Na szczęście, koncert e-mol w wykonaniu Borisa Berezovsky'ego i Sinfonii Varsovii wart był tych obcasów. Kiedy zabrzmiało Rondo vivace, zapomniałam nawet o panującym wokół tropikalnym upale. Berezovsky zagrał porywająco, acz prosto i klasycznie - beż żadnych ekstrawagancji. Myślę, że Frycek byłby zadowolony.

Przypuszczam też, że spodobałoby mu się również wykonanie kilku jego utworów przez akordeonowe Motion Trio. Nowoczesne, dowcipne, zagrane z przymrużeniem oka - dla mnie bomba! Zachwycił mnie zwłaszcza Mazurek C-dur - coś takiego mógł Frycek usłyszeć w wiejskiej karczmie i przenieść na swoją partyturę. W jakimś sensie historia zatoczyła koło.

Reasumując, wspaniały wieczór w doborowym towarzystwie.

A jednak "Je t'aime"

Ledwo patrzę na oczy. Wczoraj (dzisiaj?) wróciłam do domu nieprzyzwoicie późno, a dziś nieprzyzwoicie wcześnie trzeba było wstać. A ponieważ przyrzekłam sobie, że do Wielkanocnej Niedzieli żadnej kawy z rana... Eh, te zasady!

Ale wróćmy do powodu mojej słabej formy i piasku pod powiekami. Przyczyna jest natury, że tak powiem, artystyczno-dobroczynnej. Wczoraj wieczorem w Teatrze Wielkim odbył się bowiem koncert finałowy Francophonic Festival, zatytułowany "Chopin inspire Gainsbourg" (to po francusku, więc proszę mi nie wytykać, że zapomniałam "s" na końcu tego inspire). To część artystyczna. Część dobroczynna była po koncercie - kolacja połączona z aukcją dzieł sztuki, z których dochód przeznaczony był dla ofiar trzęsienia ziemi na Haiti.

O kolacji powiem tylko tyle, że była bardzo elegancka i smakowita, ja zjadłam tyle, co kot napłakał (kto to widział jadać o godzinie 22 z hakiem!), dzieła sztuki nie były w moim guście, ale na szczęście były w guście paru innych osób, które hojnie wsparły Haiti, stając się szczęśliwymi posiadaczami obrazów z gatunku malarstwa prymitywnego.

Natomiast koncert... Koncert był z pewnością interesujący. Serge Gainsbourg to artysta wystarczająco malowniczy, by zapewnić ciekawe doznania artystyczne. Nawet jeśli sam już nie śpiewa - w każdym razie, nie na tym padole. Za niego grali i śpiewali inni artyści - też interesujący. Z ekipy francuskiej mnie osobiście zachwyciła Claire Denamur w piosenkach "Sous le soleil" oraz "Manon". Głosem jak Farinelli popisał się Nosfell, który stworzył zresztą niezły duet z Berry. Po naszej stronie popis wirtuozerii dało trio Jagodzińskiego, a Gaba Kulka brawurowo zaśpiewała "Lemon incest". Piosenkę tę Gainsbourg napisał dla swojej córki Charlotte i wywołała ona niezły skandal, bo francuski tytuł "L'inceste de citron" (cytrynowe kazirodztwo) wymawia się bardzo podobnie jak "Un zeste de citron" (skórka cytryny), a nakręcony przez Gainsbourga i jego nastoletnią córkę teledysk był bardzo, hm, dwuznaczny. Kto chce, może go sobie obejrzeć tutaj: http://www.youtube.com/watch?v=LE06lqT0Y2g . Nawiasem mówiąc, jest to właśnie jedna z piosenek Gainsbourga, w których wykorzystał on utwory Chopina (tu - Etiudę nr 3 Opus 10). Trochę oddechu od tych szaleństw dał Jan Krzysztof Broja, pięknie grając Chopina chopinowskiego, a nie gainsbourgowskiego.

A na koniec organizatorzy przygotowali crème de la crème, czyli Jane Birkin. Muza Gainsbourga zaśpiewała drugą "chopinowską" piosenkę artysty, napisaną specjalnie dla niej do Preludium nr 4 Opus 28 ("Jane B"), a na sam koniec wzruszającą "La Javanaise". I powiem tak: choć głos już nie ten i ton chwilami niezbyt czysty, Jane B. i tak miała publiczność za sobą. Inna sprawa, że ja też chciałabym tak wyglądać jak ona, gdy dobiegnę (co daj Boże) lat sześćdziesięciu z okładem.

No i było słynne "Je t'aime. Moi, non plus...". Bo chyba nie mogło nie być. Tym razem, nie zaśpiewała tego Jane Birkin, bo ona mogła to śpiewać wyłącznie w duecie z Sergem. Zaśpiewał Nosfell i Berry - właśnie w tej kolejności, ponieważ to Nosfell wziął na siebie "partię" kobiecą (jego niebotycznie wysoki głos brzmiał po prostu nieziemsko), a Berry - męską. Było przewrotnie i zabawnie. Jak to u Gainsbourga. Który 2 kwietnia skończyłby 82 lata.


Serge Gainsbourg Street Art in Marseille, fot. Choufi, Wikimedia Commons

Traviata odnaleziona

Chwilę temu wróciłam z Opery. Los uśmiechnął się do mnie i obdarzył zaproszeniem na premierę "Traviaty" - jedno z najbardziej oczekiwanych wydarzeń kulturalnych tej zimy (wiosny?). Duet Treliński i Kudlicka zapowiadał wielki spektakl, śpiewający główne partie soliści (Aleksandra Kurzak, Sébastien Guèze, Joanna Cortèz, Andrzej Dobber...) - wysoki poziom wokalny. Pozostawało pytanie: czy kolejna "Traviata" może jeszcze zaproponować coś nowego?

Traviata znaczy po włosku "zabłąkana". "Traviata" Trelińskiego jest raczej - że tak pozwolę sobie strawestować Prousta - "Traviatą odnalezioną". To nawet nie powiew świeżości - to cały huragan. Fantastyczna scenografia (podział sceny na odrębne pomieszczenia, przesuwające się przed oczyma publiczności, wspaniała gra świateł, ciekawa kolorystyka), bardzo interesujące kostiumy (brawa dla Gosi Baczyńskiej i Tomasza Ossolińskiego), niezła choreografia... A przede wszystkim (pamiętajmy, że to opera - tu chodzi o ŚPIEW) - cudowne głosy.

Aleksandra Kurzak po prostu mnie zaczarowała - takiego sopranu dawno nie słyszały ani te mury, ani wypełniająca je publiczność. Jak mi powiedział spotkany podczas antraktu Andrzej Matul z Programu 1 Polskiego Radia, ona może śpiewać stojąc, leżąc, tańcząc, a i tak słychać każdą, najsubtelniejszą nutę. Za to Sébastien Guèze (po którym spodziewałam się bardzo wiele) odrobinę mnie rozczarował. Jego głos brzmiał chwilami dosyć płasko i nieprzekonująco. W przeciwieństwie do fantastycznego barytonu Andrzeja Dobbera, któremu publiczność zgotowała całkiem zasłużone owacje.

Inscenizacja jest nowoczesna, dynamiczna, pełna ekspresji. Może, na miejscu Mariusza Trelińskiego, nie epatowałabym tak chętnie golizną i wyuzdanym zachowaniem tancerek, ale rozumiem zamysł - w końcu Violetta nie była mniszką, a jej kumpelki nie śpiewały w chórze kościelnym. Zresztą, może i dobrze, że kurtyzana jest tu kurtyzaną, bo szczerze mówiąc, wzniosła i nieskalana szlachetność paryskiej kokoty z powieści Dumasa zawsze budziła moją nieufność.

Na koniec jednak stwierdzam z całą mocą: "Traviata" Trelińskiego (zabawna ta aliteracja) zasługuje na to, by ją wpisać na listę najbardziej udanych przedstawień Teatru Wielkiego ostatnich lat. Chapeau bas!

A teraz, nucąc pod nosem "Sempre libera", udam się na spoczynek.

Szekspir, Prokofiew i mała czarna

Parę tygodni temu, jadąc z córkami samochodem (a raczej stojąc w gigantycznym korku), usłyszałam płynące z radia podniosłe tony autorstwa Sergiusza Prokofiewa. O, te właśnie - pochodzące ze sceny balu u Capulettich. "Kto wie, co to za melodia?" - spytałam naiwnie. Córki zamieniły się w słuch, po czym młodsza, Basia, wykrzyknęła: "Ja wiem!" - i zrobiwszy dla efektu pauzę, wycedziła diabolicznym szeptem: "Mała... Czarna..."

Zatkało mnie - kompletnie nie wiedziałam, o jakąż to małą, a w dodatku czarną, chodzi mojemu dziecku, skoro Julia, choć niewątpliwie mała, na ogół tańczy w bieli. Dopiero po chwili dotarło do mnie, że Basia cytuje... telewizyjną reklamę kawy, w której jakiś sprytny art director wykorzystał muzykę Prokofiewa. O, tempora! O mores! Reklama wdziera się do dusz naszych dzieci, zastępując kulturę i sztukę!

Dlatego, gdy tylko trafiła się okazja, natychmiast kupiłam bilety do Teatru Wielkiego na "Romea i Julię" - balet w trzech aktach, nie zważając na to, że rzeczone trzy akty oznaczają prawie bite trzy godziny na niezbyt wygodnych krzesłach. Ale co znaczy wygoda własnego siedzenia w porównaniu z misją ratowania duszy własnego dziecka?

Ratowanie duszy poszło nieźle. Spektakl okazał się całkiem udany, a nowe nabytki dyrektora Polskiego Baletu Narodowego, Krzysztofa Pastora, w postaci młodych tancerzy zza wschodniej granicy, dały naprawdę niezły efekt. Zarówno Wiktor Jaroszenko (Romeo), jak i Aleksandra Liaszenko (Julia) tańczyli jak marzenie, Anna Białecka (niania Julii) pokazała, co znaczy taniec komiczny, a tańczący Merkutia Paweł Koncewoj po prostu mnie zachwycił. Trzy godziny minęły jak sen jaki złoty.

M. Brown, Romeo i Julia fot. Wikipedia

Niestety, kiedy w pierwszym akcie zabrzmiały słynne takty balu u Capulettich, moja córka pochyliła się do mnie i z nieskrywaną satysfakcją syknęła mi do ucha: "Mała... Czarna..."

P.S. Ta dzisiejsza młodzież, to w ogóle jakaś taka mało romantyczna. Kiedy wychodziliśmy z teatru, Baśka spytała, o co właściwie chodziło z tym nagłym zmartwychwstaniem Julii, bo nie skapowała. Wyjaśniłam, że to była taka "ściema", bo Julia po prosu wzięła środek nasenny... "Ale beznadziejny plan!" - podsumowało moje dziecko. O, tempora! O, mores!