Mrs. White goes to Washington. Pani nie w mundurze?

Trzecia trzdzieści. Nad ranem. A może w nocy - za oknem egipskie ciemności. Niech to szlag! Od godziny walczę o kolejne minuty snu. Jak widać, walka przegarna. Wojna trwa - jeszcze cztery noce.

Wczorajszy dzień zaczął się trochę jak przedwczorajszy wieczór. Żeby wziąć udział w wydarzeniu, dla którego pokonałam ocean (dwa i pół filmu, pół powieści, kiepski lunch, chrapiący sąsiad), musiałam się dostać na teren wojskowy. W każdym kraju to wyzwanie. W Stanach wyczyn na miarę zdobycia, hm, żeby nie przesadzić - okej, dla mnie niech będzie Orla Perć.

Zaczęło się jeszcze w Rydze. Maile od organizatorów uświadomiły mi, że lekko nie będzie. Kupa formularzy, telefony i maile do ambasady. Choć sama byłam pracownikiem państwowej administracji, wypełnianie urzędowych papierów zawsze przywołuje najgorsze skojarzenia i powoduje lęk, że coś wypełnię nie tak, o czymś zapomnę, któryś kwit zwyczajnie zgubię. Homo biurocratus to ja nie jestem.

Uporałam się z tym wszystkim i wsiadając do samolotu, dwadzieścia razy sprawdzałam, czy któraś z kartek nie została w Rydze. Wczoraj rano, przy bramie do rzeczonego Obiektu (piszę wielką literą, bo obiekty wojskowe budzą mój ogromny respekt), wręczyłam plik formularzy amerykańskiemu panu w mundurze i zmowiłam krótką modlitwę do św. Tadeusza Judy - nie takie sprawy załatwiał.

Pan był, nie powiem, miły. Kolegę, który przybył w mundurze armii swojego kraju, z miejsca poinformował, że od niego żadnych papierów nie chce. Co mundur, to mundur! Mnie spytał, czy czasem też nie mam munduru. Ja spytałam, czy skautowski by się nadał. On, że - cha, cha, cha - nietety nie. Ja, że w takim razie nie żałuję, że go nie przytargałam, ale że innego nie mam. Pan na to, że szkoda, ale don't worry, zrobimy background check i będę mogła wejść. Po czym zniknął w budce strażników.

Staliśmy pod tą budką w czterdziestopniowym upale (w Waszyngtonie aura jak w Bangkoku - gorąco i wilgotno), kolega spocony jak mysz, ja rozdarta między zazdością, że ma mundur, a współczuciem, że ma mundur. Przez szklane ściany budki widziałam, jak pan z poważną miną studiuje mój paszport i resztę kwitów. Gdzieś dzwoni. Znów studiuje. Po czym wychyla się i mówi: Sorry, Maam, proszę o cierpliwość. I am working on you.

Aż się wzdrygnęłam. To niewinne zdanie, które po prostu znaczy "zajmuję się pani sprawą", w dosłownym tłumaczeniu brzmi "pracuję nad panią". Znaczy, rozpracowuję cię, kobieto. Prześwietlam i skanuję. Za chwilę twoje życie nie będzie miało przede mną tajemnic. Stój tam i czekaj cierpliwie, póki nie dowiem się wszystkiego. Za chwilę odkryję, że w formularzu nr XYZ zapomniałaś wpisać numeru ubezpieczenia społecznego (co prawda, to prawda) i będę zmuszony odprawić cię z kwitkiem.

Kwitek, faktycznie, dostałam. Wielokrotnego użytku. Muszę go okazywać przy wejściu na teren Obiektu. To obecnie, obok paszportu, najcenniejszy kwitek w mojej kolekcji. Strzegę go jak oka w głowie. Kurczę, nie pamiętam, gdzie go wtryniłam! Do wyjścia z hotelu zostały cztery godziny. 

Ach, gdzie są niegdysiejsze śniegi

W takich już czasach żyjemy, że na naszych oczach dokonują się rewolucje. Ciężko nadążyć za zmianami. Jeszcze wczoraj biegaliśmy na pocztę, by wysłać list do ukochanego i czekać na odpowiedź miesiąc z okładem. Dziś wciskamy „enter” i list zwany mailem szybuje przez tajemnicze przestrzenie wirtualu do adresata. Trzeba tylko uważać, żeby tego „enter” nie wcisnąć za szybko, bo trefnego maila, w przeciwieństwie do listu, nie da się wygrzebać ze skrzynki pocztowej przy pomocy życzliwego listonosza.

Ale nowe technologie to nie jedyny obszar, gdzie musimy testować nasze zdolności adaptacyjne. Nowe atakuje zewsząd, czasem słusznie, czasem śmiesznie, a czasem wręcz absurdalnie. Najzabawniej jest zaś wtedy, gdy przybiera formę urzędową. Na przykład, pisma wydanego przez biuro premiera.

Nie, nie naszego. Tym razem popisał się premier Republiki Francuskiej. Rząd Francji postanowił rozprawić się z reliktem przeszłości, który od dawna już spędzał sen z oczu francuskim (i pewnie nie tylko) feministkom – słowem mademoiselle, czyli panna. Obok madame (pani) jest ono jasnym sygnałem stanu cywilnego osoby, przed której nazwiskiem się pojawia. Francuzi uznali, że taka stygmatyzacja jest zjawiskiem godnym potępienia i załatwili mademoiselle odmownie przy pomocy okólnika premiera – od tej pory we francuskich pismach urzędowych panny nie mają racji bytu.

W sumie, biorąc pod uwagę, że żyjemy w czasach, gdy rozmaici mędrcy łamią sobie głowy, jak zwracać się do przedstawicieli gatunku Homo sapiens bez sugerowania ich płci, a dzieci w przedszkolach próbuje się uczyć, że słowa mama i tata to przeżytek, decyzja rządu francuskiego nie wydaje się specjalnie szokująca. Co mnie martwi, to fakt, że Francja rezygnuje z tego, co do tej pory było jej wyróżnikiem i prawdziwie sympatyczną wizytówką – przywiązania do tradycji w kontekście języka ojczystego. Skazana na banicję mademoiselle jest ofiarą poprawności politycznej. Mais où sont les neiges d’antan – ach, gdzie są niegdysiejsze śniegi - ubolewał François Villon w swojej Balladzie o paniach minionego czasu. Paniach, nie pannach. Czyżby coś przeczuwał?

PS. Sprawdziłam na stronie jednego z ministerstw Republiki Francuskiej. Pełno tam jeszcze różnych panienek. Widocznie okólnik jeszcze nie dotarł.