Krzyżyk na burkini

Na temat burkini wypowiedzieli się już chyba wszyscy. Przez parę dni Internet gotował się i wrzał - aż dziw, że nie eksplodował. Polskie media społecznościowe ukazały klasyczny podział na "mych" i "onych", wzajemnie obrzucających się błotem i wymyślających sobie od lewaków, ciemniaków i innych "aków", których przytaczać nie będę, bo słuchać hatko. Mnie na Twitterze elegancko objechał ktoś o ksywie "Kontrola biletów", zatem nawet nie wiem, czy dostałam od faceta czy babki, choć niektóre fragmenty konwersacji świadczą o tym, że chyba jednak był to pan. Który poradził mi, żebym pojechała do któregoś z krajów muzułmańskich i przespacerowała się po plaży w stroju niekompletnym, co mi da jasne pojęcie o tym, jak muzułmanie traktują takie wybryki.

Cóż, jak traktują, wiem. I sprawdzać nie zamierzam, ale nie dlatego, że mi życie miłe, ale dlatego, że latanie na golasa w kraju, gdzie ludzi to zwyczajnie gorszy, nie wydaje mi się szczytem klasy. Gdyby moja religia kazała mi latać nago po plaży, pewnie bym się nad tym pochyliła, ale tak - nie widzę powodu, by kogokolwiek prowokować. Tymczasem burkini jest dla muzułmanek elementem ich religijnej przynależności. I nikt mi nie wmówi, że ubrana po szyję kobieta kogokolwiek gorszy. A argumenty w stylu, że burkini to symbol zniewolenia, tylko pokazują, że ze strachu przed islamistami, mieszamy pojęcia i rozciagamy ten strach na wszystko, co tylko z islamem ma cokolwiek wspólnego. Każąc muzułmankom przychodzić na plażę w bikini, ograniczamy wolność tych, które burkini noszą, bo chcą, ze względu na swoje religijne przekonania, i szykanujemy te, które noszą, bo mąż każe. A rozróżnić ich nie sposób.

Francja nie po raz pierwszy wylewa swoje postkolonialne dziecko z kąpielą. Wprowadzony już wiele lat temu zakaz noszenia w publicznych szkołach chust był z jednej strony przejawem świeckiego fundamentalizmu, któremu Republika bije pokłony od rewolucji francuskiej, a z drugiej pewnej bezradności w stosunku do szybko rosnącej i niechętnie asymilującej się mniejszości arabskiej. Pamiętam, jak mnie to wtedy oburzało. I oburza do dziś. Bo sama to przeżyłam.

Było to za PRL. Chodziłam do liceum. Pewnego dnia moja mama przywitała mnie w progu bardzo zdenerwowana. Odwiedził ją sąsiad (miłosiernie przemilczę nazwisko, choć pokusa wielka). Oznajmił, że zauważył na mojej szyi krzyżyk. Więc niech mama coś z tym zrobi, bo jak nie, to on doniesie komu trzeba i praca w ministerstwie się skończy. Skończyło się na niczym, krzyżyk jak wisiał na mojej szyi, tak wisi do dziś. I nikomu nie pozwolę mnie zmusić do jego zdjęcia (wyjątek stanowi zdjęcie do zdjęcia rentgenowskiego, ale to się nie liczy).

Dlatego nie zgadzam się, by ktoś zmuszał moją siostrę muzułmankę do zdejmowania burkini.

Moja Ryska Przygoda. Głupi to ma szczęście

Wspominałam już, że kiedy wybierałam miejsce zamieszkania w Rydze, kierowałam się ściśle określonymi kryteriami. Miało być blisko pracy, blisko kościoła i blisko sklepu. No i niedrogo. Spełnienie tych wszystkich warunków dało skutek dosyć oczywisty. W Ritzu to ja nie mieszkam. Ale że jako dziecko wychowane w PRL, znaczną część życia spędziłam w socjalistycznych blokach, tutejsza "chruszczowka" mi niestraszna i nawet wygląd klatki schodowej już mnie nie wzrusza.

Zupełnie nieprzewidzianym bonusem okazała się bardzo nieodległa stacyjka kolei podmiejskiej, z której 20 minut jedzie się do Jurmali (muszę kiedyś wreszcie o niej napisać, bo Jurmala to tutejszy Sopot, a Sopot to... wiadomo). Dziś przekonałam się jednak, że Opatrzność czuwała nade mną, że tak powiem, na akord. W prezencie dostałam bowiem mieszczący się dwa kroki od mojego bloku serwis rowerowy.

Z tym rowerem to była cała historia. Kiedy oświadczyłam mojemu PiW-owi, że zabieram rower do Rygi, obśmiał mnie sardonicznie. Primo, rower jest ciężki i ciekawe, jak go będę wnosiła po schodach. Secundo, wiosna i lato w Rydze to nie pół roku, a co najwyżej jedna trzecia, więc po kiego mi rower w tutejszych śniegach. Tertio, przecież ja nawet nie umiem koła napompować, a co dopiero mówić o jakichś bardziej skomplikowanych operacjach w stylu wymiana dętki lub, co nie daj Boże, dokręcenie tej czy innej śruby. Uparłam się jednak, wszystkie zastrzeżenia zbyłam wzruszeniem ramion, w duchu żywiąc przekonanie, że jakoś to będzie.

No i było - do dziś. Bo dziś, niestety, zabrałam do pracy parasol. Taki wielki, rozłożysty, gdyż inne się w tutejszych ulewach nie sprawdzają. I kiedy tak sobie jechałam na rowerku, jedną ręką przytrzymując parasol i kierownicę równocześnie, nagle coś chrupnęło. Po czym rower zaczął wydawać podejrzane dźwięki. Tarcia jakby. Czegoś o coś. Hmmm...

Po bliższych oględzinach okazało się, że końcówka parasola najwyraźniej doznała bliskiego kontaktu ze szprychami. Co nie wyszło na dobre ani parasolowi (na szczęście mam drugi), ani szprychom. I tu dochodzę do sedna. Bo kiedy wracałam z pracy, szuranie przeszło w hurgot połączony ze stukaniem. Wizyta w pobliskim serwisie była nieunikniona. Trochę się obawiałam, jak ja tym Łotyszom wytłumaczę, że mi trze i hurgocze, ale obawy były płonne. Przywitał mnie młodzieniec, który płynną angielszczyzną raz - dwa mi wyjaśnił, że słychać mnie było z daleka i on już wie, co mojej maszynie dolega. Operacja zabrała kwadrans i sześć euro.

Podziękowałam młodzieńcowi za serwis, a Opatrzności za tak ekstraordynaryjną koincydencję - serwis rowerowy tuż pod nosem! No, no! A na marginesie, przyszło mi do głowy, że w pobliżu mam jeszcze przychodnię psychiatryczno-psychologiczną. Ciekawe, kiedy przyjdzie mi z niej skorzystać. W końcu, głupi to ma szczęście!

Moja Ryska Przygoda. Wielka potrzeba niższego rzędu

Dziś napiszę o sprawie wstydliwej. Wstydliwej per se, ale i wstydliwej dla społeczeństwa, w którym zjawisko to występuje. Powiem wprost. Chodzi o publiczne sikanie. Na ulicy. Na trawniku. Pod płotem. Gdziekolwiek. 

Otóż muszę wyznać, że w Rydze jest to widok dosyć powszechny. W czasie mojego zaledwie dwumiesięcznego pobytu, z tygodniową przerwą na Waszyngton, wielokrotnie nadziałam się na panów publicznie załatwiających swoją fizjologiczną potrzebę (po dziesiątym razie przestałam liczyć). Ostatnio – wczoraj, w drodze ze sklepu do domu. Idę sobie chodnikiem, a na trawniku, tuż przede mną, pan beztrosko obsikuje czyjś płot. Po czym, nie umywszy rąk (!), odchodzi, pogwizując. Ubrany przyzwoicie, nie żaden tam menel, ot – tak, na oko - zwykły obywatel.

Zastrzegam, że miażdżąca większość przypadków miała miejsce po „mojej”, czyli teoretycznie „gorszej” stronie Dźwiny, co może być istotną przesłanką socjologiczną. Przyczyny tego stanu rzeczy są pewnie złożone, a jedną z nich może być niedostatek (to delikatnie powiedziane) publicznych toalet. Wniosek ten wyciągam na podstawie doświadczenia. Wśród wielu krajów, które odwiedziłam, jednym z niewielu, gdzie nie widziałam ludzi sikających na ulicy, była Japonia. Kraj, w którym publiczne szalety są dosłownie co krok, a ich kondycja jest lepsza niż stan toalet w niejednym polskim szpitalu. Człowiek nie musi tam się specjalnie wysilać, by załatwić potrzebę niższego rzędu – stosowny przybytek jest zawsze o krok. Nawiasem mówiąc, ciekawe, czy Maslow musiał kiedyś z obłędem w oczach szukać szaletu.

Wracając jednak na łotewskie podwórko, zwyczaj obsikiwania płotów jest tu chyba zakorzeniony dosyć mocno. Do tego stopnia, że nawet płotu nie potrzeba. Kiedy  pare tygodni temu wraz moim PiW-em płynęliśmy kajaczkiem po rzece Gauja, pewna płynąca przed nami para odbiła nagle ku brzegowi, a kiedy nadpłynęliśmy, pan stał tyłem do rzeki w pozycji dosyć oczywistej, zaś pani wyszła ku nam zza krzaka w stroju, powiedzmy, niedbałym (choć raczej powinnam powiedzieć, niekompletnym). Odniosłam wrażenie, że zażenowanie było udziałem tylko jednej strony tego spotkania. Zgaduj-zgadula. 

Dawno już się nauczyłam, że co kraj, to obyczaj. Opowiadałam kiedyś, jak w pekińskiej operze pewna pani opluła mi but w toalecie. Publiczne plucie jest bowiem u Chińczyków rzeczą normalną i gdyby się trzymać piramidy Maslowa, pewnie należałoby je umieścić na samym dole. Chyba, że owo plucie ma jakiś tajemniczy związek z potrzebą afiliacji - skala, na jaką się odbywa, wskazywałaby, że coś jest na rzeczy. Natykając się zatem na ryskich ulicach na sikających panów (na panią natknęłam się tylko na Gauji), zasadniczo cieszę się, że leją po swoich nogach, a nie po moich. I liczę na to, że zima załatwi problem. Bo zimy tu ponoć srogie. 

Bezsenność

Podobno wdowy
cierpią na bezsenność.
Słomiane wdowy
mają noce ze słomy.
Słomiany ogień
płonie bardzo krótko.
Pod powiekami
zostaje mi popiół.

Moja Ryska Przygoda. Riga Svetki, czyli stragany, rock i barok

W ten weekend Ryga obchodzi urodziny. Obchodzi je hucznie, bo urodziny szacowne - osiemset piętnaste. W całym mieście już od tygodni wiszą wielkie plakaty "Riga Svetki", co mniej więcej znaczy festiwal Rygi. Już od piątku główny, biegnący nad Dźwiną bulwar 11 listopada zamknięty dla ruchu kołowego. Tam i na starym mieście odbywają się główne imprezy.

Program przebogaty. Kiedy się wejdzie na ryską stronę informacyjno-turystyczną liveriga.com, od mnogości propozycji może się zakręcić w głowie. Koncerty, pokazy filmów, wystawy, imprezy familijne i sportowe. No i oczywiście targ. Bo przecież żadne święto w cywilizowanym świecie nie może się obyć bez kramów z mydłem i powidłem, czyli ciuchami, biżuterią, rzemiosłem mniej lub bardziej artystycznym oraz produktami spożywczymi mniej lub bardziej lokalnymi. Osobiście tych targowisk nie znoszę, ale sądząc po tłumie, który oblegał wczoraj namioty ustawione wzdłuż bulwaru, należę raczej do mniejszości.

Na szczęście, kramy i kramiki to tylko dodatek. Ojcowie miasta postarali się w tym roku bardzo i zapewnili mnóstwo świetnej muzyki. Ja załapałam się na dwa koncerty - jeden na bulwarze, drugi w kościele świętego Piotra. Oba świetne. Na bulwarze grał łotewski zespół Dagamba - dwie wiolonczele, jedne klawisze i perkusja. Dawno nie słyszałam tak ognistego Vivaldiego i Beethovena na rockowo. A na deser ścieżka dźwiękowa z "Gry o tron". Wszystko trochę w stylu Apocalyptiki, tyle że łotewscy wiolonczeliści nie mieli aż tak długich blond fryzur jak Finowie i za efekt wizualny musiała wystarczyć fantazyjna grzywka jednego z nich.

W kościele świętego Piotra całkiem inne klimaty. Koncert muzyki barokowej w wykonaniu "czterech muzykantów z Bremy", czyli kwartetu Prisma z... Bremy. Skojarzenie o tyle zabawne, że właśnie pod kościołem świętego Piotra stoi rzeźba przedstwiająca bohaterów baśni braci Grimm "Czterech muzykantów z Bremy". Na szczęście na Bremie podobieństwa się kończą i muzycy z Prismy dali koncert, który nie wystraszyłby żadnych zbójców. Co ciekawe, znów dopadł mnie wątek polski - w repertuarze znalazły się dwa utwory Adama Jarzębskiego, nadwornego skrzypka Zygmunta III Wazy. Wymówienie jego nazwiska zdawało się być dla flecistki zespołu większym wyzwaniem niż zagranie jego utworów.

I tak oto zaliczyłam festiwalowy rock i barok. W strugach deszczu, dodam, bo tu ojcowie miasta dali plamę i najwyraźniej nie załatwili z kim trzeba. Może nie wiedzieli, pod jaki adres złożyć stosowny wniosek?

PS Bonus dla wytrwałych:Dagamba i ich "Gra o tron".

Moja Ryska Przygoda. Riga Svetki, czyli stragany, rock i barok

W ten weekend Ryga obchodzi urodziny. Obchodzi je hucznie, bo urodziny szacowne - osiemset piętnaste. W całym mieście już od tygodni wiszą wielkie plakaty "Riga Svetki", co mniej więcej znaczy festiwal Rygi. Już od piątku główny, biegnący nad Dźwiną bulwar 11 listopada zamknięty dla ruchu kołowego. Tam i na starym mieście odbywają się główne imprezy.

Program przebogaty. Kiedy się wejdzie na ryską stronę informacyjno-turystyczną liveriga.com, od mnogości propozycji może się zakręcić w głowie. Koncerty, pokazy filmów, wystawy, imprezy familijne i sportowe. No i oczywiście targ. Bo przecież żadne święto w cywilizowańym świecie nie może się obyć bez kramów z mydłem i powidłem, czyli ciuchami, biżuterią, rzemiosłem mniej lub bardziej artystycznym oraz produktami spożywczymi mniej lub bardziej lokalnymi. Osobiście tych targowisk nie znoszę, ale sądząc po tłumie, który oblegał wczoraj namioty ustawione wzdłuż bulwaru, należę raczej do mniejszości.

Na szczęście, kramy i kramiki to tylko dodatek. Ojcowie miasta postarali się w tym roku bardzo i zapewnili mnóstwo świetnej muzyki. Ja załapałam się na dwa koncerty - jeden na bulwarze, drugi w kościele świętego Piotra. Oba świetne. Na bulwarze grał łotewski zespół Dagamba - dwie wiolonczele, jedne klawisze i perkusja. Dawno nie słyszałam tak ognistego Vivaldiego i Beethovena na rockowo. A na deser ścieżka dźwiękowa z "Gry o tron". Wszystko trochę w stylu Apocalyptiki, tyle że łotewscy wiolonczeliści nie mieli aż tak długich blond fryzur jak Finowie i za efekt wizualny musiała wystarczyć fantazyjna grzywka jednego z nich.

W kościele świętego Piotra całkiem inne klimaty. Koncert muzyki barokowej w wykonaniu "czterech muzykantów z Bremy", czyli kwartetu Prisma z... Bremy. Skojarzenie o tyle zabawne, że właśnie pod kościołem świętego Piotra stoi rzeźba przedstwiająca bohaterów baśni braci Grimm "Czterech muzykantów z Bremy". Na szczęście na Bremie podobieństwa się kończą i muzycy z Prismy dali koncert, który nie wystraszyłby żadnych zbójców. Co ciekawe, znów dopadł mnie wątek polski - w repertuarze znalazły się dwa utwory Adama Jarzębskiego, nadwornego skrzypka Zygmunta III Wazy. Wymówienie jego nazwiska zdawało się być dla flecistki zespołu większym wyzwaniem niż zagranie jego utworów.

I tak oto zaliczyłam festiwalowy rock i barok. W strugach deszczu, dodam, bo tu ojcowie miasta dali plamę i najwyraźniej nie załatwili z kim trzeba. Może nie wiedzieli, pod jaki adres złożyć stosowny wniosek?