Moja Ryska Przygoda. Lód jest śliski, a kamień ciężki

Nigdy nie mów "nigdy". Gdyby jeszcze tydzień temu ktoś mnie spytał, czy kiedykolwiek będę brała udział w zawodach w curlingu, za odpowiedź posłużyłby gromki śmiech. Ja? W curlingu? Tej zabawnej dyscyplinie sportowej polegającej na pchaniu po lodzie kamienia i zamiataniu lodu miotełką? Cha, cha, cha!

Widocznie jednak los uparł się, bym podczas mojej ryskiej emigracji zdobywała coraz to nowe sprawności. Tym razem przyjął postać mojego szefa, który doszedł do wniosku, że nasz wydział dawno już się nie integrował. Zaś powszechnie wiadomo, że zespół niezintegrowany to zespół nieefektywny, a nic tak nie integruje jak zdrowa rywalizacja w duchu sportowym. Żeby jednak nie było za prosto, dyscyplina, która nas miała zjednoczyć, musiała być taką, o której żaden z członków wydziału nie miał najbledszego nawet pojęcia. Padło na curling.

Okazało się, że szef celował bardzo trafnie (jak to żołnierz) - curling wszyscy znaliśmy jedynie z telewizji. Wszyscy też żywiliśmy przekonanie, że wygląda on śmiesznie, zaś niektóre czynności nie wymagają specjalnego talentu, bo szorować miotełką po lodzie umie każdy głupi. W cichości ducha żywiłam nadzieję, że jako kobieta przyuczona do prac domowych, mogę nawet mieć pewną przewagę nad kolegami płci męskiej - w strzelaniu im nie dorównam, ale w machaniu miotłą mam spore szanse.

BB i curling, pierwsze koty za płoty. For. B.S.

Niestety, już pierwsze sekundy treningu z wynajętym instruktorem skorygowały moje jakże mylne wyobrażenie o curlingu. Mianowicie, gdy tylko ochoczo wskoczyłam na lód, ten złośliwie usunął mi się spod stóp i wywinęłam orła. Ów patriotyczny wymiar mojego upadku docenić mógł jedynie kolega Polak. Reszta pojęcia nie miała, że moja malownicza wywrotka miała cokolwiek wspólnego z naszym narodowym godłem. Wywołała za to niekłamaną wesołość.

Ten mało fartowny wstęp sprawił, że kolejne ruchy wykonywałam sztywno niczym robot i z bardzo dużą dawką ostrożności, co  uniemożliwiało mi: a) skuteczne i celne pchanie kamienia; b) wygląd pełen gracji i elegancji. Co gorsza, okazało się, że dwudziestokilogramowy kamień jest diabelnie ciężki, co niby nie powinno być specjalnym zaskoczeniem, a jednak było.

Największą jednak klęskę poniosłam w części, z którą wiązałam największe nadzieje. Kiedy bowiem przyszła moja kolej na szorowanie miotełką, zaczęłam to robić z takim zapałem, że straciłam równowagę i wywinęłam orła po raz drugi. Upadek został skomentowany jako spectacular i uznany za wydarzenie dnia. Po tym incydencie podejrzanie często wyznaczano mnie na kapitana drużyny, co oznaczało stanie na drugim końcu toru i pokazywanie zawodnikom, dokąd powinni wysłać kamień. Robiłam, co mogłam, by się na coś przydać, czym zyskałam powszechne uznanie. Podobno świetnie wychodzą mi okrzyki zagrzewające do walki w stylu Go, babe, go!, Sweep on the left side - I said LEFT! oraz Holly shit! Cóż, w każdym zespole musi być lider, czyż nie?

Pa! Ryżanka.

PS. Znowu mam siniaki. Rygo, czemu mnie nie lubisz?!

Upadek

Poniższy wiersz zainspirowany jest grafiką mojej przyjaciółki, Agnieszki Cieślińskiej-Kaweckiej, której prace podziwiam nieodmiennie od lat.

Upadek
Klucz dzikich gęsi
otworzył mi drogę.
Ich tęskne głosy
tną kotarę nieba
na pół.
Rozpościeram ramiona.
Obcasy pantofli
krzeszą złote iskry,
które wiatr unosi.
Szum skrzydeł.
Szum w uszach.
Lecę... Spadam.
Ja, kamień.

Przyszyta do codzienności,
oduczyłam się latać.

Agnieszka Cieślińska-Kawecka

Życzę wszytkim razem i każdemu z osobna (w tym i sobie)...

... żeby strawa duchowa była ważniejsza od pierogów i barszczu, a puste miejsce przy stole czekało na każdego - bez względu na to, jak bardzo się od nas różni. I niech każdy poważnie potraktuje przypowieść o belce i drzazdze.

Do poczytania w nowym roku!

Moja Ryska Przygoda. Prześliczna perkusistka

Z moim kolegą Benem łączą mnie dwie pasje: miłość do herbaty i muzyki klasycznej. Pierwszą odkryliśmy, gdy pracując biurko w biurko, wypijaliśmy dziennie na spółkę parę litrów tego iście brytyjskiego napoju, próbując się nawzajem przekonać, że nie ma to jak Earl Grey (Ben) lub nic nie dorówna herbacie zielonej z całych liści (ja). Wprawdzie nikt nikogo nie przekonał, ale za to doskonale poznaliśmy swoje gusta i paczka dobrej herbaty jest zawsze prezentem trafionym w dziesiątkę (thank you, Ben).

Drugą wspólną pasję uprawiamy, nawiedzając ryskie przybytki kultury wysokiej, z tutejszą Operą Narodową na czele - czasem razem, czasem osobno, a czasem osobno, ale razem, bo w trakcie antraktu wpadamy na siebie we foyer. Zawsze też mogę liczyć na relację z pierwszej ręki, jeśli akurat nie było mnie w mieście, a w Operze grano coś wyjątkowo atrakcyjnego ("duuużo straciłaś" - i błysk satysfakcji w oku).

Wspólnota upodobań muzycznych ma także i ten plus, że niewiele mi z ryskiego życia muzycznego umyka, bowiem Ben jest zawsze doskonale poinformowany. To chodzący kalendarz muzycznych imprez, który wspaniałomyślnie się swoją wiedzą dzieli, korzystając z dostępnych środków komunikacji elektronicznej.

No i właśnie parę dni temu dostałam cynk. W mojej skrzynce mailowej czekała wiadomość, że w czwartek, w Wielkiej Gildii (piękny, neogotycki budynek, gdzie w wiekach średnich zbierało się ryskie kupiectwo), odbędzie się bożonarodzeniowy koncert z udziałem tutejszej gwiazdy, barytona, Daumantsa Kalniņša, a także sekcji dętej Łotewskiej Orkiestry Symfonicznej. Brzmiało akustyczno-apetycznie, ale niestety, właśnie na czwartek zapowiedziała się z wizytą właścicielka mojego mieszkania, która postanowiła dokonać przed świętami pewnych koniecznych napraw, rzecz jasna, nie własnymi rękoma, ale wynajętego mastiera. Z żalem odpisałam, że nie dla mnie miodowy baryton Kalniņša. W chwilę później dostałam kolejnego maila. Ben informował, że tak łatwo się nie wykręcę, i że gdybym jednak chciała wejść w Christmas mood, to szanse mam spore, albowiem... Reszta była w załączniku - kompletne i długie na kilka stron kalendarium ryskich imprez muzycznych z serii Santa Claus is coming to town.

Trzeba przyznać, że lista robi wrażenie. Praktycznie codziennie jakiś koncert, czasem nawet więcej niż jeden, o charakterze mniej lub bardziej komercyjnym (niektóre za cenę naprawdę symboliczną lub za piękny uśmiech). Ryga wciąga mieszkańców w klimat świąteczny śpiewająco. Muzyka dawna i współczesna, łotewska i kosmopolityczna (powtórka z Sinatry lub Binga Crosby'ego), solowa i chóralna, symfoniczna i kameralna. Do wyboru, do koloru, ale zawsze w czerwono-białych czapkach wiadomego gościa.

Ponieważ jednak byłam w tym roku wyjątkowo grzeczna, Santa Claus uznał, że zasłużyłam na coś ekstra, i właścicielka przełożyła wizytę na przyszły tydzień. Mogłam więc pomaszerować do Wielkiej Gildii, aby zanurzyć się w świątecznej muzyce, która wyszła spod pióra takich mistrzów jak Bach, Czajkowski czy... Livingstone.

Wielka Gildia od środka

Czy pamiętasz, miły Czytelniku, piosenkę Skaldów o prześlicznej wio, wiolo, wiolonczelistce? Nie? Polecam youtuba. Tak? To zrozumiesz, o co mi chodzi. Otóż zaczyna się koncert. Na scenę wychodzi nastu facetów z instrumentami dętymi w dłoniach. Po chwili dołącza dyrygent i konferansjer - obaj rodzaju męskiego. I gwiazda wieczoru - też z rodu Adama. A na szarym końcu - niewysokie, kruche dziewczę, które skromnie staje z tyłu, przy perkusji. Jej królestwem są kotły, trójkąty, cymbałki, dzwonki, kołatki.

Koncert był piękny. Panowie grali cudnie (słyszałam na własne uszy). Dyrygent dyrygował wybornie (tak przypuszczam). Konferansjer mówił dowcipnie (widownia się śmiała), choć po łotewsku. Kalniņš śpiewał jak anioł (za to z diabelskim błyskiem w oku). Ja jednak patrzyłam tylko na tę kruchą dziewczynę, która z zapałem waliła w kotły i potrząsała dzwonkami. A kiedy we "Tańcu Rosyjskim" z "Dziadka do orzechów" energicznie, acz z wdziękiem, uderzała w tamburyn, zrobiło mi się trochę przykro.

Zrozumiałam bowiem dwie rzeczy. Po pierwsze "Taniec Rosyjski" bez tamburynu ślicznej perkusistki byłby mdły niczym waniliowy budyń. Po drugie, nikt o perkusistce nie napisze piosenki na wzór "Prześlicznej wiolonczelistki". I nie chodzi nawet o to, że wiolonczelistka siedzi w pierwszym rzędzie, a perkusistka z samiusieńkiego tyłu. Sęk w tym, że o ile "wio, wiolo, wiolonczelistka" brzmi miękko i melodyjnie, niechybnie przywołując obraz uroczej nimfy, o tyle "per, perku, pe-erkusitka" - no, sami Państwo rozumieją. Per, per, per. Wszystko, tylko nie piękno i wdzięk.

Perkusistka ma zatem przechlapane. Po koncercie trębacze, puzoniści, a nawet gość od tuby wynosili ze sceny bujne wiechcie. A perkusistka, choć na tamburynie grała niczym sama Esmeralda, nie dostała nawet złamanego badyla. Santa, gdzie byłeś podczas tego koncertu? No, gdzie?!

Pa! Ryżanka.

Moja Ryska Przygoda. Ryga kupiecka, Ryga charytatywna

Kiedy nadchodzi adwent, Rygę opanowują sklepikarze i kramarze. Tradycyjne sobotnie targi rozciągają się na cały weekend, plac przy ryskiej katedrze zamienia się w permanentny jarmark, a ceny szybują tak wysoko, że szczerze mówiąc, trzeba być desperatem lub nadzianym turystą znad, dajmy na to, Renu lub Sekwany, by na tym jarmarku dokonywać jakichkolwiek zakupów.

Kupić zaś można wszystko - od wyrobów jubilerskich (króluje bursztyn), poprzez wyroby z wełny, skóry, futra i ceramiki w tradycyjnych, łotewskich wzorach, po wymyślne kowalstwo artystyczne. Kramarze mówią głównie po rosyjsku, ale business is business, więc jak kupujący nie goworit, sprzedający okazuje się nagle poliglotą, który takie słowa jak srebro, bursztyn oraz śliczny umie wypowiedzieć w kilku europejskich językach. Cenę pokazuje na kalkulatorze i szlus. Coś takiego jak negocjacje to zjawisko w grodzie nad Dźwiną nieznane - na stwierdzenie, że drogo, kramarz wzrusza ramionami i traci nami zainteresowanie. Śliczny bursztyn w oprawie z czystego srebra musi być drogi, nieprawdaż?

Poza kramami na placu pod katedrą pełno jest także ognisk i dyndających nad paleniskiem kociołków. Grzane wine leje się strumieniami, pachnie kiełbasą i kapustą, a z głośników płynie mieszanka bożonarodzeniowych, piosenek w języku angielskim. Na plus Rydze mogę zaliczyć fakt, że jak do tej pory na adwentowym jarmarku ani razu nie usłyszałam George'a Michaela i jego Last Christmas. Tak trzymać!

Ale Ryga adwentowa to nie tylko Ryga kupiecka. To także Ryga charytatywna. Widocznie ryżanie wzięli sobie do serca zasadę, że adwent to, między innymi, czas dobrych uczynków, i postanowili nadać jej charakter instytucjonalny i masowy. Do tej pory zaliczyłam dwie imprezy tego typu.

Pierwsza to adwentowy targ charytatywny - International Charity Christmas Bazaar, który odbywa się w sobotę przed pierwszą niedzielą adwentu. Organizatorem jest Międzynarodowy Ryski Klub Kobiet, co w praktyce oznacza małżonki ryskich dyplomatów i ekspatów. W ryskim ratuszu ustawiane są stoiska - każde pod flagą danego państwa. Kupić tam można zarówno rozmaite upominki, książki, bibeloty, jak i narodowe specjały - litewski sękacz, mołdawskie wino, polskie jabłka, uzbecki pilaw. Na wynos i do konsumpcji na miejscu. Ceny niewygórowane, ale resztą nikt się nie przejmuje, bo to przecież charity. W ubiegłym roku utarg wyniósł podobno 40 tysięcy euro.

Druga impreza ma charakter mniej kupiecki, a za to bardziej widowiskowy. To doroczny Santas' Fun Run, czyli charytatywny bieg świętych Mikołajów. W drugą niedzielę adwentu spod ryskiej katedry rusza czerwono-biały tłum brodatych osobników. Pod białymi brodami kryją się twarze męskie i żeńskie, dojrzałe, sędziwe, młode, tudzież dziecięce. W imprezie biorą udział całe rodziny, które złożyły stosowną darowiznę w wysokości minimum 15 euro od osoby, dzięki czemu otrzymały kostium św. Mikołaja i numer startowy. Rotary Club, który bieg organizuje, zapowiedział, że w tym roku celem jest zebranie minimum 10 tysięcy euro. Ho, ho, ho!

Ale to nie koniec. Bo 20 grudnia rusza w Rydze "Jarmarka", czyli charytatywny bazar organizowany przez studentów Łotewskiej Akademii Sztuki. Część utargu idzie nie renowację budynku Akademii, reszta do kieszeni artystów. Bazar ma więc charakter tylko połowicznie charytatywny, ale za to jest podobno niezwykle malowniczy (co artyści, to artyści). W ubiegłym roku jakoś tam nie dotarłam, w tym zamierzam "Jarmarkę" zaliczyć i przekonać się na własne oczy. I kto wie, może coś nabędę - jakieś dzieło sztuki w formacie mieszczącym się do kabinówki?  Oczywiście, pod warunkiem, że nie puszczą mi z głośników Last Christmas!

Pa! Ryżanka.

Moja Ryska Przygoda. Tożsamość BB

Kochany Dzienniczku! Wybacz, że tak cię zaniedbywałam przez czas dłuższy. Niestety, jak człowiek ciągle gdzieś jeździ w celach służbowych, i to głównie po to, żeby gadać (konferencje, panele, seminaria, wykłady), to nie ma czasu, by pisać. Nie, ja nie narzekam. Jak mawiał nieodżałowany i złotousty premier Pawlak, wszak lepiej żyć z gadania niż z dźwigania, nieprawdaż? Wyjaśniam jedynie to długotrwałe milczenie na łamach.

W ramach zadośćuczynienia opiszę, co mi się przytrafiło w ostatniej podróży. Wróciłam z niej wczorajszej nocy, zatem wspomnienie przeżytego horroru jest świeże i dojmujące. A było to tak...

Poleciałam do Sofii. Z przesiadką, rzecz jasna, bo ryskie lotnisko obsługuje wprawdzie trochę lotów bezpośrednich, ale Sofia na tej liście nie figuruje. Żeby było zabawniej, przesiadka miała miejsce w Warszawie, co dla tej opowieści znaczenia nie ma żadnego, ale tak tylko piszę, byś Czytelniku nie myślał, że nie wiem, czym jest dygresja.

Do Sofii leciałam na konferencję, na której miałam wygłosić tzw. keynote speech (czyli taką nieco ważniejszą gadkę-szmatkę), co budziło we mnie bardzo mieszane uczucia - dumy (że mnie poprosili), zdumienia (że mnie poprosili), strachu (że dam plamę), nadziei (że nie dam plamy) oraz bardzo nieśmiałej i wątłej nadziei (że wszystkich rzucę na kolana). Nie obawiałam się tylko, że zapomnę języka w gębie, bo coś takiego nie zdarzyło mi się jeszcze ani razu w całym moim życiu, choć nie zawsze - przyznaję ze skruchą - był to powód do radości i dumy.

By nie przeciągać opowieści ponad miarę, przejdę od razu do konferencji i kulminacyjnego (przynajmniej dla mnie) punktu  programu, czyli mojego wystąpienia. Choć nie, wróć! Muszę się cofnąć o jakieś pięć minut. Czyli do momentu, gdy przed wejściem na salę konferencyjną, pobierałam od obsługi technicznej słuchawki do tłumaczenia symultanicznego (konferencja odbywała się w trzech językach - po angielsku, niemiecku i bułgarsku). By otrzymać sprzęt, musiałam zostawić fant w postaci dokumentu tożsamości. W ten sposób mój dowód osobisty wylądował na dnie przepastnego pudełka.

Samego wystąpienia za bardzo nie pamiętam,  może poza momentem, gdy przechadzając się nerwowo po podeście, o mały włos nie zwaliłam się z niego z hukiem. Pogratulowałam sobie w duchu, że ubierając się w pokoju hotelowym w wyjściowe, konferencyjne ciuchy, w ostatniej chwili zrezygnowałam z pantofli na szpili na rzecz trzewików na płaskiej podeszwie. Ze szpilą ani chybi wylądowałabym w szpitalu, a moje wystąpienie opisałyby wszystkie media regionu (czy wspomniałam, że na sali siedziało ze dwustu dziennikarzy?).

Po wypowiedzeniu wieńczącego przemówienie Thank you very much, poczułam, jak wraz z oklaskami publiczności spływa na mnie błogi spokój i radosna satysfakcja, że swoje zrobiłam, a teraz mogę już tylko słuchać, jak  się inni męczą w kolejnych panelach. Gdy po konferencji udawałam się w hotelowym pokoju na spoczynek, zapomniałam nawet o potknięciu na scenie i zasnęłam snem sprawiedliwej.

Obudziłam się o pierwszej nad ranem, przerażona i zlana potem. Szybka inspekcja portfela potwierdziła  to, co odkryłam w nagłym przebłysku świadomości: nie mam dowodu osobistego! Został w skrzynce magików od obsługi technicznej konferencji. Bo ja, nieszczęsna ofiara przemówień publicznych, na śmierć zapomniałam, by oddać słuchawki, a co za tym idzie, odzyskać zastaw, czyli dokument tożsamości. I teraz jestem bez tożsamości, a więc i pozbawiona szans na powrót do Rygi drogą powietrzną. Przynajmniej w najbliższym czasie, który spędzę peregrynując do ambasady RP w Sofii i oczekując na tymczasowy paszport lub coś w tym stylu.

W przypływie rozpaczy wysłałam esemesa do jednej z organizatorek, choć rozum podpowiadał mi mętnie, że o pierwszej nad ranem normalni ludzie raczej esemesów nie czytają (wyjątek stanowią moje dzieci, ale to temat na osobną opowieść). W kolejnym akcie desperacji ubrałam się i zeszłam do recepcji, gdzie może nieco zbyt obcesowo skłoniłam dyżurującego tam młodzieńca do przetrząśnięcia wszystkich szuflad, bo "na pewno ktoś oddał wam mój dowód osobisty, więc niech pan jeszcze raz poszuka!!!" Resztę nocy spędziłam na rozważaniach różnych wariantów i opcji, w kosmicznym tempie przechodząc od poczucia totalnej klęski (jestem idiotką, a mój dowód odjechał w siną dal lub wylądował w koszu na śmieci) do nieśmiałej nadziei (nie, no, przecież ta firma od słuchawek nie rozpłynęła się w powietrzu, gdzieś istnieje, najprawdopodobniej w Sofii, a mój dowód już został przekazany organizatorom konferencji, co najwyżej z lekko złośliwym komentarzem, że niektórzy to gotowi są nawet zgubić własną głowę...).

Rano, gdy tylko godzina wydała mi się z grubsza przyzwoita, zadzwoniłam do wyżej wspomnianej organizatorki. Ta nie miała dobrych wieści. Tłumaczeniami zajmował się ich partner - drugi organizator konferencji, firma od słuchawek jest, bodajże, z Serbii, a ona (organizatorka, nie Serbia) nie ma do tej drugiej telefonu. Na koniec, gdy już byłam gotowa podciąć sobie żyły, moja miła rozmówczyni przypomniała sobie, że ci ich partnerzy mają w hotelu kolejną konferencję, więc jak zejdę na dół, to powinnam ich złapać.

By nie przeciągać struny, powiem krótko: złapałam, a dowód się znalazł. Wizja kiblowania pod polską ambasadą w Sofii odeszła w niebyt. Podziękowałam moim dwóm dyżurnym świętym, którym często zawracam głowę - św. Antoniemu (bo chodziło o zgubę) i św. Tadeuszowi Judzie (na wypadek, gdyby sprawa okazała się beznadziejna), po raz kolejny obiecując poprawę. Kiedy chowałam dowód do portfela, w oczy rzucił mi się dziwnie podobny kartonik. Łotewski dowód tożsamości - moja druga, awaryjna tożsamość.

Tak pożegnała mnie Sofia. Zdjęcie ma z opowieścią związek luźny, ale przecież nie wrzucę tu skanu dowodu osobistego!