środa, 24 lutego 2010

Psiakrew!

Od paru dni mamy w Warszawie odwilż. Jeszcze nie roztopy, ale już ich początek. Na chodnikach straszą gigantyczne pryzmy czegoś, co niegdyś było śniegiem, a teraz zasługuje najwyżej na miano zamarzniętego błota. Które powoli zaczyna spływać na wszystko wokół, tworząc błoto już bynajmniej niezamarznięte, lepkie, smrodliwe - najbardziej błotniste z błotnistych. Brrrr!

Każde wyjście na dwór grozi kontaktem z tym czymś, a co za tym idzie, zniszczeniem obuwia i nieuchronną irytacją pod adresem Ratusza i jego służb. Gdybyż jednak na tym mogło się zakończyć! Niestety, do naturalnych zjawisk związanych z odwilżą dochodzą jeszcze i te, których autorami są użytkownicy chodników, a raczej ich czworonożni towarzysze. Krótko mówiąc: psie kupy. (W pierwszej chwili chciałam napisać "gówna", bo ładunek emocjonalny zawarty w tym słowie jest o wiele bardziej adekwatny do tego, co czuję, ale przecież nie uchodzi! Ojej, jednak napisałam. No, trudno.)

Zima i gruba pokrywa śnieżna, w połączeniu z mrozem, skutecznie maskują pamiątki zostawiane przez psy na trawnikach i trotuarach. Odwilż obnaża to wszystko bezlitośnie, a przechodniów zmusza do uprawiania swoistego slalomu, połączonego z pełnymi obrzydzenia i wściekłości okrzykami. Najgorzej jest zaś wieczorem, kiedy świeci się co druga latarnia i nie ma zmiłuj - zawsze się w coś wdepnie. Wrzaski "Uważaj! Mina!" są na porządku dziennym, co powoduje, że atmosfera w mieście robi się jakaś taka "wojenna" i aż by się chciało zawezwać saperów.

Saperów, czyli... kogo? Kto właściwie powinien sprzątać to całe psie szambo płynące wartkim potokiem po stołecznych chodnikach? Odpowiedź nasuwa się sama - skoro pieski nie mogą, winni to zrobić ich właściciele. Mandaty za nie uprzątnięcie pamiątki po swoim Azorku powinny być drakońskie i egzekwowane z całą bezwzględnością. Jak tego przypilnować? Nie wiem - niech się nasz Ratusz skonsultuje z tymi europejskimi miastami, które jakoś ten problem rozwiązały (a są takie, ręczę). W przeciwnym razie, jak się kiedyś wkurzę, to zawiozę na Plac Bankowy moje upaprane psimi odchodami buty i postawię je na biurku Sami-Wiecie-Kogo. A gdy Sami-Wiecie-Kto wrzaśnie z obrzydzeniem: "Psiakrew!", ja odpowiem spokojnie: "Nie, psie gówno".

poniedziałek, 22 lutego 2010

La nostra lingua italiana

Ucz się, dziecko, języków obcych! - powtarzała mi mama, sama biegle władająca dwoma obcymi językami i jako tako dogadująca się w dwóch kolejnych. No, to się uczyłam. Dziś, wzorem mamy, biegle władam dwoma, trzecim jako tako, czwartym jak cię mogę (wszystko przez to, że Sowieci nas trzymali pod butem i uczenie się rosyjskiego było niemal aktem zdrady), piąty, martwy, znam biernie, a każdy romański rozumiem z grubsza. I jeszcze do niedawna, nim zaczęłam podróżować po świecie, żyłam w błogim przeświadczeniu, że taki zestaw gwarantuje mi w miarę sprawne komunikowanie się w niemal każdym zakątku naszego globu. Pomijam, rzecz jasna, konwersacje z przedstawicielami dzikich plemion afrykańskich, a także dysputy na temat fizyki kwantowej. Z resztą powinnam sobie dać radę.

Okazuje się jednak, że niekoniecznie. Kiedy bowiem w Rio de Janeiro szukałam aparatu telefonicznego umożliwiającego rozmowy zagraniczne, pytanie  przechodniów o informację po angielsku, francusku, niemiecku, rosyjsku czy łacinie okazało się kulą w płot. Efekty dało dopiero przedstawienie pantomimiczne, które odegrałam z talentem równym Krasnemu, co z jednej strony podniosło mnie na duchu (poradziłam sobie), a z drugiej zachwiało moją pewnością siebie i kazało się zastanowić, czy aby nie powinnam nauczyć się jeszcze portugalskiego i w ramach treningu oglądać "Izaurę" w oryginale.

Powstrzymało mnie przekonanie, że wszystkich języków świata przecież się nie nauczę, bo choć może z greką bym sobie jakoś poradziła, to już języki skandynawskie przerosłyby mnie na pewno, o językach orientalnych nie wspominając. Greka okazała się zresztą niepotrzebna, bo z kilku podróży do tego pięknego kraju wyniosłam przekonanie, iż każdy, ale to każdy Grek, od właściciela hotelu po kierowcę złapanego na stopa samochodu, mówi choćby łamaną angielszczyzną. Podobnie rzecz ma się w odwiedzonych przeze mnie krajach azjatyckich, których mieszkańcy są doskonale świadomi, że ich języka nikt się uczył nie będzie, więc jeśli chcą mieć turystów, muszą wykonać gest i opanować basic English.

Jakże odmiennie rozumują Włosi! Wystarczyło parę wakacyjnych wizyt, by się przekonać, że mówienie w jakimkolwiek innym języku niż ojczysty jest dla Włocha niezmywalną plamą na honorze. Kierownik pensjonatu, w którym ostatnio mieszkałam, mówił do mnie po angielsku z wyraźnym obrzydzeniem i TYLKO DLATEGO, że inaczej nie mógłby mi jasno wyłuszczyć, czego mi w tym pensjonacie robić nie wolno. Co drugie słowo wtrącał jednak coś po włosku, pewnie po to, by nie zbrukać się zanadto. W kawiarni, kiedy próbowałam dopytać się po angielsku, czym się różni corretto od espresso, kelnerka wybałuszała na mnie oczy, krzycząc "Che?! ", a kiedy poprosiłam o kawę without sugar, pokiwała z zapałem głową, po czym przyniosła mi filiżankę kawy i cukier w torebce. Kiedy parę lat temu na wakacjach trafiłam do włoskiego szpitala, dogadanie się z personelem było kompletnie niemożliwe i problem rozwiązałam na zasadzie kompromisowego układu z lekarzem dyżurnym - ja mówiłam do niego po francusku, on mi odpowiadał po włosku i oboje udawaliśmy, że się rozumiemy.

Podejrzewam, że Włosi mentalnie wciąż jeszcze tkwią w epoce triumfalnego marszu rzymskich legionów przez Europę i uważają, że skoro nawet papież-Polak mówił do nich w "NOSTRA lingua italiana", to reszta mieszkańców tego padołu powinna iść w jego ślady. Jeśli o mnie chodzi, na razie jestem na etapie buntu i silnego postanowienia, by komunikować się we Włoszech po angielsku. Obiecałam sobie również, że do każdego Włocha, który na warszawskiej ulicy spyta mnie o drogę, będę mówiła wyłącznie po polsku, wybałuszając oczy i krzycząc co sił w płucach: "Co?!" Niech wiedzą zjadacze pizzy, że ich legiony nad Wisłę nie dotarły!

niedziela, 21 lutego 2010

Wojna zwana odchudzaniem

Od jakiegoś czasu moja starsza córka walczy z kaloriami. Jak każda niemal nastolatka, doszła do wniosku, że tu i tam ma za dużo, co w efekcie doprowadziło do wojny wytoczonej nadprogramowym kilogramom. Obserwuję jej zmagania z dużym zrozumieniem, bo sama mam w pamięci moje własne, które toczyłam przez wiele lat, z bardzo różnym skutkiem. W końcu, w wieku mocno już dojrzałym, doszłam do przykrego wniosku, że wszystkie diety-cud to zwykły pic na wodę, a jedyną metodą jest całkowita rezygnacja z niektórych przyjemności stołu plus niezbędna codzienna dawka sportu.

Stosując tę drakońską (przyznaję) metodę, udało mi się po latach wyrzeczeń zjechać do upragnionej wagi i numeracji odzienia, a żeby ten stan rzeczy utrzymać, na wszelki wypadek oddałam do Caritasu wszystkie ciuchy powyżej numeru 36. W ten sposób, nie mam wyjścia - albo utrzymam się w ryzach, albo będę chodziła w worku, bo nawet dresy i t-shirty mam w restrykcyjnej numeracji. Niestety, skutkiem ubocznym tego stanu rzeczy jest fakt, że moje córki bezwstydnie pożyczają sobie moje ciuchy. Inna sprawa, że ja nie pozostaję im dłużna...

Sekundując wysiłkom mojej latorośli i wspominając własne, dokonałam też pewnego odkrycia. Otóż kilogramy, które na sobie nosimy, zachowują się dokładnie odwrotnie niż pieniądze, które zarabiamy. Pieniądze bowiem zarabia się w pocie czoła, wydaje zaś (niektórzy wręcz je tracą) bez najmniejszego wysiłku. Kilogramy zyskuje się błyskawicznie, ale żeby je stracić, trzeba się nieźle napocić. Co ciekawe, ciężko zarobione pieniądze często wydajemy właśnie na to, by pozbyć się zbędnych kilogramów, opłacając rozmaite fitnessy, baseny czy - w ostateczności - turnusy odchudzające. I wcale nie jest powiedziane, że lżejszy portfel da efekt w postaci lżejszej powłoki cielesnej...

Konkluzja? Och, właściwie nie ma żadnej. Może poza tą, że obie z Zośką nie zjemy kolacji.

PS. Zosia wyraziła zgodę na umieszczenie jej w powyższym tekście. Piszę to na wypadek, gdyby ktoś chciał mnie okrzyknąć wyrodną matką, która upublicznia prywatne sprawy swojego dziecka. Które, nawiasem mówiąc, chudnie mi w oczach (pardon, w biodrach)!

sobota, 20 lutego 2010

Hurra, będę milionerką, czyli jak "scamować" kobiety

Internet to jednak cudowne medium. Przychodzi człowiek z teatru, nuci pod nosem arię "Wspomnij mnie" z "Upiora w operze", którego właśnie szczęśliwie obejrzał, od niechcenia zagląda do skrzynki pocztowej, bez specjalnej nadziei, że coś ciekawego w niej znajdzie, bo pora późna, a tu... SURPRISE!

Właśnie "surprise", a nie niespodzianka. Bo list jest po angielsku. Napisany poprawną angielszczyzną, pełną prawniczych terminów. Cztery zwięzłe akapity, nagłówek i podpis. Podpis intrygujący, bo zaczynający się od słowa "barrister", czyli adwokat. James Hudson z Republiki Beninu (Afryka). So far, so good.

A dalej jest jeszcze lepiej. Okazuje się bowiem, że James Hudson zadał sobie trud odszukania mnie, bo niejaki Michael Bialy (co za zbieżność nazwisk!), mieszkaniec Beninu, miał pecha i rozwalił samochód, a w nim siebie, małżonkę i their only child, czyli jedynego spadkobiercę ich niebagatelnego majątku, liczącego... 18,5 miliona dolarów. A pan Hudson podejrzewa (co za przenikliwość!), że jestem krewną tegoż Michaela i rzeczona kasa tylko czeka, bym ją podjęła z afrykańskiego banku.

Jedyne, co muszę w tym celu zrobić, to podać panu Hudsonowi moje pełne dane osobowe, z wiekiem, zawodem i stanowiskiem włącznie. I tu się zaczyna trudność. Zawód wyuczony czy uprawiany? A co, jeśli mam ich kilka? Była menadżerka? Aktualna tłumaczka? Permanentna Matka Polka? Okazjonalna felietonistka z Bożej łaski? I jak to zgrabnie ująć po angielsku, żeby pan mecenas potraktował mnie poważnie?

Przez chwilę więc biję się z myślami - 18,5 bańki zielonych piechotą nie chodzi. Ostatecznie jednak zwycięża zwykła, babska próżność. Nie ma takiej kwoty, za którą kobieta gotowa jest ujawnić swój wiek. No, chyba że ma poniżej lat 18, ale jakoś nie zauważyłam, żeby "barristerzy" pisywali do moich nieletnich córek. Wzdycham więc nad ponurym losem Michaela Bialy'ego (niech mu ziemia lekką będzie) i żegnam się z jego (moją!) fortuną.

 I tu dochodzę do sedna. Dear Mr. Hudson! Okazał się pan fatalnym psychologiem. Jeśli już pan rozsyła ten swój "scam", to musi pan staranniej dobierać metody do ofiar. Proponowanie kobiecie, by podała panu datę urodzenia to strzał w stopę. Pańską stopę. Niech pan też nie prosi kobiety o podanie wagi lub obwodu talii czy bioder. I niech pan trochę zmniejszy swoją prowizję - 50% to rozbój w biały dzień. Nawet gdy mówimy o kasie, której nie ma.

FUKOZ, czyli jak stać się asertywnym w 12 godzin

Parę dni temu ze zdumieniem dowiedziałam się, że zostałam zapisana na warsztaty dla rodziców. Organizuje je szkoła mojej córki-licealistki, a wmanewrował mnie w nie jej szanowny tata, który sprytnie podał tyły, miast warsztatów wybierając zaoceaniczną podróż służbową. Tym oto sposobem, w sobotni poranek znalazłam się w szczupłej gromadce rodziców, którzy postanowili się doszkolić na polu psychologiczno-pedagogicznym, i którzy dziwnym zrządzeniem losu okazali się w stu procentach osobami rodzaju żeńskiego.

Jak nas poinformowały panie prowadzące zajęcia, warsztaty noszą nazwę Treningu Zastępowania Agresji, w skrócie ART, który to "art" bynajmniej nie oznacza sztuki, ale wspomniany trening, tyle że po angielsku (aggression replacement training). Naszym celem zaś jest opanowanie iluś tam umiejętności społecznych, wśród których, ku mojej radości, znalazła się umiejętność przyjmowania komplementów (każdy, kto słysząc wygłoszony pod swoim adresem komplement, czerwieni się jak piwonia i wije jak na rozżarzonych węglach, rozumie, co mam na myśli).

Nie będę kryła, że do wszelkich tego rodzaju treningów mam spory dystans, wychodzę bowiem z założenia, że relacje międzyludzkie są materią tak delikatną i skomplikowaną, że używanie do nich jakichkolwiek szablonów musi się skończyć klapą. Tymczasem, ART podaje gotowe recepty w postaci wzorców zachowań, które podobno można, a nawet należy, wytrenować, w duchu postawy asertywnej (nie mylić z agresywną). I tak, na przykład, gdy chcemy kogoś poprosić o pomoc, mamy do wykonania 4 proste kroki: a) stwierdzić, w czym tej pomocy potrzebujemy; b) stwierdzić, czy chcemy o nią poprosić; c) stwierdzić, kogo należałoby o nią poprosić; d) wyartykułować prośbę. Proste? Jak drut.

Oczywiście, istnieje cały szereg reguł, JAK tę prośbę wyrazić i jakich zachowań unikać, gdy chcemy być asertywni (a nie agresywni, bierni czy skłonni do manipulacji). Jeśli się jednak te reguły zastosuje... Nie, nie mamy gwarancji, że nam nie odmówią! Nic z tych rzeczy! Nasz sukces będzie polegał wyłącznie na tym, że zachowaliśmy się asertywnie, z czego możemy być dumni. Inaczej mówiąc, po skrupulatnym zastosowaniu się do instrukcji ART-u, i tak mogę wylądować sam na sam ze stosem prania do powieszenia lub odkurzaczem w dłoni, a proszona o pomoc córka, równie asertywnie może mi dać do zrozumienia, że ma ciekawsze zajęcia od sprzątania.

Być może, mój sceptycyzm jest nieco przedwczesny, a po zakończeniu warsztatów (3 sesje po 4 godziny każda - w sumie raptem 12 godzin!) okaże się, że wytrenowana asertywność rozwiąże większość moich rodzicielskich problemów. Może ze słownika moich dzieci zniknie słowo "zaraz", w ich pokojach pojawi się nowe i egzotyczne zjawisko zwane porządkiem, a ich słuch przestanie być słuchem selektywnym. Może gdy w relacjach z potomstwem zaimplementuję regułę komunikatu FUKOZ (fakty-uczucia-konsekwencje-oczekiwania-zaplecze), ich lekcje będą zawsze odrobione, talerze pozmywane, a rachunki za komórki zjadą do liczb dwucyfrowych. Zamiast jojczeć, zacznę FUK-ać, i stanę się prawdziwą ART-ystką asertywności. Może...

Może lepiej się nie rozmarzajmy. I uznajmy, że już sama asertywność będzie wystarczającym sukcesem, którym będę się chlubić sama przed sobą. Oraz przed mężem, który kiedyś w końcu wróci z tych Stanów i zdziwi się, jak odmienioną ma żonę. Oj, bardzo się zdziwi!

piątek, 19 lutego 2010

Prezent od świętego Gumara

Nie tak dawno temu (bo czymże jest kilka dekad w porównaniu z wiecznością), w pewnym miasteczku, którego nazwę znają nieliczni, urodził się pewien chłopiec. Był miły i grzeczny, ale coś tam musiał nabroić, bo Opatrzność postanowiła go ciężko doświadczyć.

- Zróbmy z niego bogacza - doradzał święty Piotr, który jako były rybak, doskonale wiedział, że nie ma nic bardziej demotywującego i demoralizującego niż bogactwo, a ponadto pamiętał nauki Mistrza o wielbłądzie i uchu igielnym.
- E, to za proste - skrzywił się święty Paweł. - Może raczej zróbmy go uczonym w Piśmie. Jeśli nie wybierze się do Damaszku, to raczej dużych szans na zbawienie nie ma...
- Szawle, dajże spokój! - wpadł mu w słowo święty Tomasz (ten z Akwinu) - Nie wszyscy uczeni mają do nieba pod górkę. Może spróbujmy inaczej - dajmy mu wiarę, ale odbierzmy rozum. Albo, yyy, tego,  odwrotnie...
- Tak, lepiej odwrotnie - przytaknął święty Tomasz, zwany niewiernym. - Duużo rozumu i mało wiary. Będzie miał przechlapane!
Święty Walenty zasugerował, by się biedak nieszczęśliwie zakochał, a święty Augustyn podkrzykiwał z kąta, że to nie jest dobry pomysł, bo jak ktoś kocha, to może robić, co chce.
Tylko święty Gumar siedział cichutko w kącie, bo jako mało znaczny święty, nie pchał się ze swoimi radami w tak doborowe towarzystwo.
- A co ty radzisz? - spytał go znienacka święty Franciszek, którego tkliwe serce nie mogło znieść, że się biedak tak bardzo w sobie zamyka.
Zażyty z mańki święty Gumar najpierw mocno się zacukał, potem zaczerwienił, a w końcu, z trudem znosząc wlepione w siebie spojrzenie licznych par oczu, wypalił:
- Dajmy mu złośliwą żonę!
- Ooooo... - rozległ się chóralny wyraz aprobaty.
- Doskonała myśl! - ucieszył się święty Paweł. - Walenty, ty mu jeszcze dorzuć to swoje zakochanie, a ja się postaram, żeby się przerodziło w Prawdziwą Miłość. Wiecie, taką jak z mojego...
- Tak, tak! Wiemy. Z Twojego Listu do Koryntian - przerwał mu święty Piotr. - Zanudzasz nas nim od wielu eonów.
- Zanudzam? - obraził się święty Paweł. - Niektórym uczoność innych jest solą w oku, ale tak to jest, jak się spędziło większość życia na wędkowaniu!
- Nie wędkowaniu, a łowieniu ryb!
- Przestańcie! - krzyknął święty Franciszek - Pax, bracia, pax! Pomysł Gumara wydaje się całkiem do rzeczy. Chodźmy go przedłożyć Najwyższej Instancji.

Tak też zrobili. A Pan Bóg, obdarzony sporym poczuciem humoru, uznał, że faktycznie, trudno o dotkliwsze doświadczenie, niż złośliwa żona. "Jak się kobitka dobrze postara - myślał - to gość pójdzie żywcem do nieba. Swoją drogą, muszę zwrócić baczniejszą uwagę na tego Gumara. To całkiem łebski facet..."

Chłopak z miasteczka, którego nazwę znają nieliczni, ożenił się z dziewczyną z miasta, którego nazwę znają wszyscy. Żył z nią długo i kochał ją bardzo, tak że nawet święty Paweł nie mógł mu nic zarzucić. Żona dawała mu strasznie w kość, ale on znosił to bohatersko. A święty Gumar, patron mężczyzn mających złośliwe żony, wspierał go, jak umiał, pamiętając, komu nasz bohater swój los zawdzięcza.

Mojemu Mężowi, w dniu urodzin, z podziękowaniem za to, że mnie znosi przez tyle już długich lat, i z życzeniami, by Go święty Gumar nadal miał w swojej opiece - Żona.